Du xuân vua triều Nguyễn phản ánh nghi lễ cung đình và sự chuyển biến văn hóa qua từng giai đoạn lịch sử, từ chuẩn mực Nho giáo đến ảnh hưởng phương Tây đầu thế kỷ 20.
- Nổ tại công ty sản xuất phốt pho ở Lào Cai, một trưởng ca tử vong
- Mỹ chính thức áp thuế toàn cầu 10% từ ngày 24/02
- Một thói quen đơn giản nhưng có hiệu quả ngang với thuốc chống trầm cảm
Từ nghi lễ đầu năm đến truyền thống ngự du
Trong truyền thống quân chủ Việt Nam, hoạt động du xuân của nhà vua không đơn thuần là thú thưởng ngoạn đầu năm, mà gắn với nghi lễ và thông điệp chính trị. Từ thời hậu Lê, sử liệu đã ghi nhận việc hoàng đế ra ngoài cung điện đầu năm để làm lễ và thị sát dân tình.
Đến thời Triều Nguyễn, hoạt động này được định hình thành lệ thường niên. Các vua thường tổ chức ngự du vào dịp đầu xuân, kết hợp lễ tiết cung đình với việc xuất hành qua các tuyến phố trong kinh thành. Đây được xem là dịp để thần dân chiêm ngưỡng long nhan, đồng thời thể hiện sự gắn kết giữa triều đình và xã hội.
Từ thời Đồng Khánh cuối thế kỷ 19, thời điểm du xuân được đẩy sớm hơn, có khi ngay trong mùng Một Tết. Nghi thức rước kiệu, cờ lọng, cùng đoàn tùy tùng tạo nên khung cảnh trang trọng, phản ánh trật tự lễ nghi và quyền uy của hoàng triều giữa không gian đô thành Huế.
Biến đổi dưới thời Bảo Đại và ảnh hưởng phương Tây
Bước sang đầu thế kỷ 20, bối cảnh xã hội thay đổi đã tác động đến sinh hoạt cung đình. Dưới triều Bảo Đại, vị vua cuối cùng của nhà Nguyễn, cách thức đón xuân mang màu sắc khác biệt so với các bậc tiền nhiệm.
Sau nghi lễ thiết triều đầu năm, nhà vua tổ chức những buổi gặp gỡ mang tính giao tế, đôi khi theo phong cách phương Tây. Một số ghi chép cho thấy ông sử dụng đồ uống và âm nhạc châu Âu trong dịp đầu xuân, thay cho hoàn toàn nhã nhạc truyền thống vốn phổ biến trong cung đình trước đó.
Sự thay đổi này phản ánh bối cảnh giao thoa văn hóa mạnh mẽ thời thuộc địa. Tuy vậy, các nghi lễ chính thống như tế tự tổ tiên, chúc thọ hoàng thái hậu hay tiếp kiến quan lại vẫn được duy trì. Qua đó, hoạt động du xuân của vua triều Nguyễn cho thấy sự đan xen giữa bảo tồn nghi thức truyền thống và thích ứng với thời cuộc.
Theo: VnExpress
