Nhiều người bán tại Trung Quốc cảnh báo tình trạng khách sử dụng công nghệ AI để tạo ảnh sản phẩm hư hỏng nhằm lừa hoàn tiền, gây thiệt hại và làm méo mó môi trường thương mại điện tử.
Dùng AI tạo ảnh hàng bị lỗi trở thành thủ đoạn trục lợi tinh vi
Sau mùa mua sắm 11/11, hàng loạt chủ cửa hàng thương mại điện tử tại Trung Quốc phản ánh tình trạng khách hàng gửi ảnh “sản phẩm hư hỏng” để yêu cầu hoàn tiền, dù thực tế đây chỉ là hình ảnh được chỉnh sửa bằng AI. Người bán hoa quả cho biết nhiều trường hợp chụp ảnh quả bình thường rồi dùng AI tạo hiệu ứng mốc meo. Một chủ cửa hàng bán bàn chải điện cũng nhận được hình ảnh sản phẩm bị rỉ sét giả mạo, kèm yêu cầu hoàn tiền vô lý.
Nhân viên một cửa hàng quần áo kể lại trường hợp khách gửi ảnh chiếc váy bị bung chỉ cổ áo, kèm theo ánh sáng và đường viền bất thường – dấu hiệu lộ rõ của hình ảnh do AI tạo. Một người bán cốc sứ khác cũng gặp tình huống tương tự: ảnh chiếc cốc xuất hiện vết nứt dày đặc dù sản phẩm được đóng gói rất kỹ. Khi yêu cầu video kiểm chứng, khách lập tức rút đơn khiếu nại. Công cụ phát hiện hình ảnh AI cho thấy khả năng làm giả lên tới 92%.
Theo cộng đồng bán hàng, đây là chiêu trò quen thuộc của nhóm “vặt lông cừu” – những người lợi dụng lỗi nhỏ hoặc bịa đặt sự cố để đòi lại tiền mà không cần trả sản phẩm. Một số sàn thương mại điện tử bị chỉ trích vì quá ưu ái người mua, dễ dàng chấp nhận yêu cầu hoàn tiền dù thiếu cơ sở.
Quản lý thương mại điện tử gặp thách thức
Không chỉ khách hàng, một số người bán cũng bị tố sử dụng AI để “tô hồng” sản phẩm: tạo người mẫu, thay đổi bối cảnh hoặc thậm chí tạo cả sản phẩm giả mạo. Điều này khiến môi trường kinh doanh trở nên phức tạp hơn, tiềm ẩn nguy cơ đánh lừa người tiêu dùng.
Nhằm hạn chế tình trạng trục lợi, từ tháng 4, nhiều nền tảng đã loại bỏ tùy chọn “chỉ hoàn tiền, không trả hàng”. Một số sàn còn áp dụng hệ thống chấm điểm tín nhiệm người mua dựa trên lịch sử giao dịch và phản hồi từ người bán.
Bên cạnh đó, kể từ 1/9, Trung Quốc yêu cầu toàn bộ nội dung được tạo bằng AI phải gắn nhãn rõ ràng. Các nền tảng đồng loạt triển khai công cụ phát hiện hình ảnh AI và gắn cảnh báo khi phát hiện dấu hiệu bất thường. Tuy nhiên, độ chính xác của các hệ thống này vẫn bị đặt dấu hỏi lớn. Các chuyên gia cho rằng việc nâng cấp công nghệ để theo kịp tốc độ phát triển của AI là thách thức không nhỏ.
Giải pháp siết chặt để ngăn AI trở thành công cụ gian lận
Luật sư Lưu Đông Thần cảnh báo rằng việc sử dụng hình ảnh do AI tạo ra nhằm gian lận hoàn tiền có thể bị xem là hành vi lừa đảo. Nhiều ý kiến trên mạng xã hội cũng bày tỏ sự phẫn nộ, cho rằng những người sử dụng ảnh AI để gian dối cần bị cấm vĩnh viễn khỏi các nền tảng mua sắm.
Một số người đề xuất yêu cầu bằng chứng video thay vì chỉ hình ảnh tĩnh để hạn chế gian lận. Các chuyên gia đồng tình rằng việc siết chặt quy định, tăng cường phát hiện và xử phạt nghiêm minh là điều cần thiết nhằm ngăn chặn AI bị lợi dụng cho mục đích sai trái.
Theo: VnExpress
