THANH HÓA – Cục Hải quan lên tiếng về cơ chế kiểm soát nhập khẩu kim cương thô, sau khi Công an tỉnh Thanh Hóa triệt phá một đường dây buôn lậu kim cương xuyên quốc gia và khởi tố 22 bị can.
- Cựu cán bộ Sở Y tế nhận tiền phòng khám khi đi thẩm định
- Người đàn ông bị dân làng chê ngốc nhưng luôn thoát nạn kỳ lạ
- Công ty của lãnh đạo Portserco xây khu đô thị hơn 5.700 tỷ ở Hải Phòn
Cơ quan điều tra thông báo đã thu giữ 1.100 viên kim cương, xác định số hàng này đã được đưa vào tiêu thụ trên thị trường với doanh thu ước tính khoảng 280 tỷ đồng. Trong khi đó, Cục Hải quan khẳng định kim cương thô nhập khẩu vào Việt Nam phải tuân thủ Quy chế Kimberley và chỉ được thông quan khi có giấy chứng nhận hợp lệ từ nước xuất khẩu.
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa công bố kết quả điều tra ban đầu. Lực lượng chức năng thu giữ 1.100 viên kim cương cùng nhiều tang vật khác, đồng thời khởi tố 22 bị can về các hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới và các hành vi liên quan.
Cơ quan điều tra xác định lượng kim cương nói trên đã được đưa vào tiêu thụ trên thị trường, mang lại doanh thu ước tính khoảng 280 tỷ đồng. Vụ việc hiện tiếp tục được mở rộng điều tra để làm rõ nguồn gốc hàng hóa, phương thức vận chuyển, tiêu thụ, cùng trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan.
Trước thông tin trên, đại diện Cục Hải quan cho biết việc quản lý và thực hiện thủ tục hải quan đối với kim cương thô nhập khẩu hiện được thực hiện theo quy định của Bộ Công Thương. Cơ chế kiểm soát được áp dụng là Quy chế Chứng nhận Kimberley (KP) – cơ chế quốc tế nhằm ngăn chặn hoạt động buôn bán kim cương có nguồn gốc bất hợp pháp.
Theo quy định này, kim cương thô chỉ được phép nhập khẩu từ các quốc gia thành viên của Quy chế Kimberley và phải có giấy chứng nhận KP hợp lệ do cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu cấp; khi làm thủ tục, doanh nghiệp phải xuất trình đầy đủ hồ sơ, chứng từ theo quy định. Trên cơ sở hồ sơ khai báo, giấy chứng nhận KP và các chứng từ liên quan, cơ quan Hải quan kiểm tra hồ sơ, kiểm tra thực tế hàng hóa, rồi mới cấp giấy xác nhận kim cương thô nhập khẩu.
Số liệu của Cục Hải quan cho thấy, năm 2025 Việt Nam nhập khẩu kim cương với tổng kim ngạch khoảng 241,2 triệu USD, trong đó Ấn Độ là thị trường cung cấp lớn nhất với hơn 107,6 triệu USD, chiếm gần 45% tổng kim ngạch. Đứng sau là Bỉ với hơn 51,7 triệu USD và Botswana với hơn 22,3 triệu USD; các thị trường đáng chú ý khác gồm Hoa Kỳ, Hồng Kông (Trung Quốc), Nhật Bản, Mauritius, Trung Quốc, Israel, Thái Lan và Canada.
Trong 6 tháng đầu năm nay, kim ngạch nhập khẩu kim cương của Việt Nam đạt khoảng 121,5 triệu USD, trong đó Ấn Độ tiếp tục dẫn đầu với hơn 63,2 triệu USD, tiếp đến là Bỉ với gần 18 triệu USD. Đáng chú ý, nhập khẩu từ Israel đạt hơn 9,1 triệu USD và từ Thái Lan hơn 5,1 triệu USD, tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước.
Trên giấy tờ, kim cương thô nhập khẩu vào Việt Nam phải đi qua một hệ thống kiểm soát nhiều lớp, từ giấy chứng nhận Kimberley đến khâu kiểm tra thực tế của Hải quan. Nhưng vụ án tại Thanh Hóa, với 1.100 viên kim cương và doanh thu 280 tỷ đồng, cho thấy quy trình đó chưa đủ để ngăn dòng hàng lọt qua biên giới, và trách nhiệm giám sát ở từng khâu vẫn là câu hỏi cơ quan điều tra phải trả lời.
Nguyễn Mùi (tổng Hợp)
