Eo biển Hormuz: Tương lai tuyến hàng hải huyết mạch phụ thuộc vào bàn đàm phán

Việc Iran duy trì kiểm soát eo biển Hormuz đặt ra nhiều thách thức cho an ninh hàng hải quốc tế giữa lúc các cuộc đàm phán hòa bình.

Tác động của việc giám sát eo biển Hormuz đối với giao thương quốc tế

Các nhà quan sát khu vực đang theo dõi sát sao động thái mới nhất của Tehran ngày (18/4) khi Hội đồng An ninh Quốc gia nước này tuyên bố sẽ duy trì sự giám sát toàn diện đối với eo biển Hormuz cho đến khi đạt được thỏa thuận hòa bình cuối cùng với Mỹ và Israel. Theo giới phân tích, việc áp dụng các quy định thời chiến như cấp phép quá cảnh đặc biệt và thu phí an ninh có thể gây ra những hệ lụy phức tạp cho chuỗi cung ứng toàn cầu.

Iran khẳng định các biện pháp này, bao gồm cả việc bắt buộc đi theo tuyến hàng hải định sẵn, là cần thiết để bảo đảm kiểm soát vận chuyển hàng hóa cho đến khi chiến tranh kết thúc. Dù eo biển đã được mở lại cho tàu thương mại từ thứ Sáu tuần trước, nhưng lệnh cấm đối với các tàu quân sự và tàu có liên kết với “các quốc gia đối địch” vẫn được duy trì nghiêm ngặt.

Một số chuyên gia cho rằng, việc Tehran đặt điều kiện mở cửa eo biển gắn liền với thỏa thuận ngừng bắn trên mọi mặt trận — bao gồm cả mặt trận Lebanon — cho thấy họ đang sử dụng tuyến đường thủy này như một đòn bẩy chính trị quan trọng trong các cuộc thương lượng với phương Tây.

Thách thức từ các yêu cầu đàm phán và tương lai tuyến hàng hải

Tiến trình đàm phán do Pakistan làm trung gian hiện đang rơi vào tình trạng khó khăn khi cả hai bên vẫn giữ lập trường cứng rắn. Iran cáo buộc phía Washington đưa ra những “yêu cầu vô lý” và đi ngược lại khung đàm phán 10 điểm đã thống nhất trước đó. Trong khi đó, các đề xuất mới từ tướng Asim Munir của Pakistan vẫn đang được Tehran cân nhắc mà chưa có câu trả lời chính thức.

Một điểm đáng lưu ý là Iran cảnh báo sẽ ngăn chặn việc mở cửa eo biển nếu đối phương có các hành động phong tỏa hải quân hoặc phá hoại vận tải, coi đó là sự vi phạm thỏa thuận ngừng bắn. Lệnh ngừng bắn tạm thời dự kiến sẽ hết hạn vào giữa tuần tới, đặt áp lực lớn lên các bên trong việc tìm kiếm một giải pháp đột phá.

Với việc Iran kiên quyết duy trì quyền kiểm soát và giám sát chặt chẽ, eo biển Hormuz tiếp tục là “điểm nóng” có thể bùng phát căng thẳng bất cứ lúc nào nếu các cuộc đối thoại không đạt được kết quả như mong đợi. Câu hỏi về việc liệu một nền hòa bình bền vững có thể được thiết lập để khơi thông hoàn toàn tuyến đường này hay không vẫn còn đang bỏ ngỏ, tùy thuộc vào kết quả của những nỗ lực ngoại giao trong vài ngày tới.

Theo: Báo Tiền Phong