Giới quan sát nhận định động thái chuẩn bị của ông Trump tại eo biển Hormuz có thể là bước ngoặt mới trong nỗ lực gây áp lực tối đa lên chính quyền Iran.
- Donald Trump ý định kéo dài phong tỏa Iran sau khi bác bỏ lộ trình của Tehran
- Israel dùng 450 tấn thuốc nổ phá hủy hệ thống hầm ngầm của Hezbollah
- Iran: Quyền lực chuyển sang giới quân sự trong đàm phán với Mỹ
Eo biển Hormuz trong tính toán chiến lược mới của phía Mỹ
Trong những ngày cuối tháng 4, các động thái từ Nhà Trắng cho thấy một chiến lược cứng rắn hơn đang được hình thành đối với Iran. Giới phân tích chú ý đến cuộc họp ngày 28-4 giữa Tổng thống Donald Trump và các lãnh đạo ngành dầu khí, nơi kịch bản eo biển Hormuz bị phong tỏa dài hạn lần đầu tiên được đưa ra thảo luận chính thức. Đây được xem là hành động chuẩn bị cho một cuộc đối đầu kinh tế quy mô lớn, nhằm triệt tiêu nguồn thu chính của Tehran từ xuất khẩu năng lượng.
Theo một số nhà quan sát, việc ông Trump sử dụng thông điệp “không còn quý ngài tử tế” trên mạng xã hội không đơn thuần là một phát ngôn chính trị mà còn là tín hiệu của sự thay đổi về chất trong chính sách. Mỹ dường như đang chuẩn bị cho khả năng các tuyến đường thủy quan trọng nhất thế giới bị gián đoạn trong nhiều tháng. Điều này buộc Washington phải điều phối lại sản lượng dầu nội địa và các hợp đồng vận tải để bảo vệ nền kinh tế Mỹ trước những cú sốc từ Trung Đông.
Tuy nhiên, kịch bản này cũng mang lại những rủi ro lớn cho thị trường toàn cầu khi giá dầu Brent đã ngay lập tức tăng lên mức 117 USD/thùng vào tối 29-4. Một số chuyên gia kinh tế cảnh báo rằng việc duy trì phong tỏa dài hạn có thể dẫn đến lạm phát toàn cầu, dù ông Trump khẳng định Iran đã bị đánh bại về quân sự. Thực tế cho thấy, dù Mỹ đang chiếm ưu thế về vị thế, nhưng sự bất ổn tại các cảng biển vẫn là một con bài khó đoán định trong ván cờ này.
Eo biển Hormuz và sự rạn nứt trong liên minh các quốc gia vùng Vịnh
Sức ép từ chiến lược của Mỹ không chỉ tác động đến Iran mà còn gây ra những rung chuyển trong nội bộ các đồng minh của Washington tại khu vực. Việc Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) bất ngờ rời OPEC kể từ ngày 1-5 được giới quan sát coi là một động thái nhằm tìm kiếm sự tự chủ chiến lược. Ông Anwar Gargash, một cố vấn ngoại giao cấp cao, đã công khai chỉ trích lập trường của các quốc gia láng giềng là yếu kém nhất trong lịch sử khi đối mặt với các thách thức từ Iran.
Sự rạn nứt này cho thấy các quốc gia vùng Vịnh đang có những tính toán riêng trước khả năng xung đột kéo dài và sự phong tỏa eo biển Hormuz làm tê liệt giao thương. UAE đang rà soát lại vai trò của mình trong Liên đoàn Ả Rập và Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh, phản ánh sự thiếu tin tưởng vào các cơ chế an ninh tập thể hiện có. Điều này đặt ra câu hỏi lớn về khả năng hình thành một mặt trận thống nhất để đối phó với những biến động khó lường từ phía Tehran trong thời gian tới.
Trong khi đó, báo cáo từ IAEA về kho uranium 60% tại Isfahan càng làm tăng thêm tính cấp thiết của vấn đề. Với khoảng 200kg uranium có khả năng chế tạo 10 đầu đạn hạt nhân đang nằm trong các hầm ngầm, cộng đồng quốc tế đang đứng trước một bài toán nan giải. Việc thiếu quyền tiếp cận kiểm tra kể từ cuộc chiến tháng 6-2025 khiến cho mọi nỗ lực ngoại giao trở nên mong manh, trong khi các bên vẫn đang loay hoay tìm cách hạ nhiệt một khu vực đang bên bờ vực bùng nổ.
Theo: Báo Tuổi Trẻ
