EU, Nhật Bản và Trung Quốc bác bỏ đợt áp thuế mới của chính quyền Trump

EU, Nhật Bản, New Zealand và Trung Quốc lên tiếng phản đối các mức thuế mới mà chính quyền Tổng thống Donald Trump áp lên hàng xuất khẩu của họ, với lý lẽ chung là các cáo buộc không có căn cứ thuyết phục.

Mỹ áp mức thuế 10% và 12,5% lên nhiều đối tác thương mại, viện dẫn việc các nước này không ngăn chặn lưu thông sản phẩm sản xuất bằng lao động cưỡng bức. Đợt thuế mới được đề xuất từ đầu tháng 6, sau cuộc điều tra theo Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, do Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) thực hiện.

Đại diện cấp cao về chính sách đối ngoại của EU, bà Kaja Kallas, phát biểu trên Channel News Asia rằng người lao động EU được hưởng chế độ nghỉ phép có lương cùng điều kiện làm việc rất tốt so với chính sách lao động Mỹ. “Việc áp thuế là không có cơ sở”, bà nói.

New Zealand chịu mức thuế 12,5% và Thủ tướng Christopher Luxon gọi quyết định này là “vô cùng đáng thất vọng”, không chính đáng và gây hại trực tiếp cho nền thương mại nước ông. Ông cho rằng cuộc điều tra của phía Mỹ không cung cấp bằng chứng thuyết phục cho các cáo buộc được đưa ra. “Thuế quan không phải là cách giải quyết – chúng làm tăng chi phí và gây bất ổn cho các doanh nghiệp”, ông Christopher viết trên mạng xã hội.

Nhật Bản cũng phản đối mức thuế 12,5% áp lên hàng xuất khẩu của nước này, trong khi Tokyo từng được Washington trấn an rằng sẽ không có thêm khoản thuế nào ngoài thỏa thuận trước đó về mức thuế nhập khẩu 10%. Chánh Văn phòng Nội các Minoru Kihara nhấn mạnh: “Thật không may khi việc áp thuế căn cứ trên hành vi không ngăn chặn lưu thông sản phẩm sản xuất bằng lao động cưỡng bức, trong khi ngành công nghiệp và thương mại Nhật Bản tuân thủ các quy tắc quốc tế”.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lin Jian cho biết nước này “phản đối mọi hình thức thuế quan đơn phương” và nhấn mạnh chiến tranh thuế quan và thương mại không phục vụ lợi ích của bất kỳ bên nào. Căng thẳng thương mại đã phủ bóng lên quan hệ Mỹ – Trung từ sau đợt thuế nặng ông Trump áp vào “Ngày Giải phóng”, khiến lượng hàng hóa từ Trung Quốc sang Mỹ giảm mạnh.

Vào tháng 5, ông Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã nhất trí thành lập các hội đồng thương mại và đầu tư mới, và hai nhà lãnh đạo dự kiến gặp lại vào tháng 9 khi ông Tập sang thăm Mỹ. Đây là tín hiệu cho thấy hai bên vẫn còn kênh đối thoại, dù căng thẳng chưa dứt.

Ngay tại Mỹ, làn sóng phản đối cũng nổi lên từ khu vực tư nhân. Ngày 24/7, hai doanh nghiệp nhỏ đệ đơn kiện vòng áp thuế mới, với lập luận rằng chính quyền đã vượt quá thẩm quyền của Tổng thống và các mức thuế phải dựa trên những phát hiện chi tiết hơn về hành vi cụ thể của từng quốc gia. Hai nguyên đơn được hỗ trợ bởi một nhóm vận động chính sách phi lợi nhuận từng kiện thành công các vòng áp thuế trước đó.

Lê Toan (tổng hợp)