Gan nhiễm mỡ: Điều chỉnh bữa ăn để bảo vệ sức khỏe gan

TP.HCM – Bác sĩ Mai Phương Uyên khuyến nghị người mắc gan nhiễm mỡ ưu tiên thực phẩm thực vật, lựa chọn chất béo có lợi và hạn chế những món ăn nhiều năng lượng để hỗ trợ kiểm soát bệnh.

Bệnh có thể tiến triển âm thầm trong giai đoạn đầu, thậm chí dẫn đến xơ gan hoặc ung thư gan ở một số trường hợp. Vì vậy, bên cạnh việc theo dõi sức khỏe và thực hiện hướng dẫn điều trị của bác sĩ, xây dựng chế độ ăn hợp lý là một phần quan trọng trong quá trình quản lý bệnh.

Tăng thực phẩm lành mạnh, giảm nguồn năng lượng dư thừa

Bác sĩ Mai Phương Uyên, Viện Nghiên cứu và Tư vấn dinh dưỡng NERCI (TP.HCM), cho biết người bệnh nên đưa rau xanh, rau củ như rau cải, rau muống, bông cải xanh, cà chua vào bữa ăn thường ngày. Trái cây nguyên quả như cam, bưởi, táo, ổi; ngũ cốc nguyên hạt gồm yến mạch, gạo lứt, bánh mì nguyên cám cũng là những lựa chọn được khuyến nghị.

Bên cạnh đó, đậu nành, đậu xanh, đậu đen, đậu hũ cùng các loại hạt như hạnh nhân, óc chó có thể góp mặt trong thực đơn. Những thực phẩm này cung cấp chất xơ, vitamin, khoáng chất, hợp chất chống oxy hóa và chất béo có lợi, góp phần kiểm soát cân nặng, cải thiện chuyển hóa đường và lipid máu, qua đó hỗ trợ hạn chế tích tụ mỡ trong gan.

Hướng dẫn năm 2024 của Hiệp hội Nghiên cứu về Gan châu Âu (EASL), Hiệp hội Nghiên cứu về Bệnh Tiểu đường châu Âu (EASD) và Hiệp hội Nghiên cứu về Béo phì châu Âu (EASO) khuyến nghị người mắc gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa áp dụng chế độ ăn theo hướng Địa Trung Hải, ưu tiên thực phẩm có nguồn gốc thực vật và chất béo không bão hòa.

Về lựa chọn dầu ăn, bác sĩ Phương Uyên gợi ý có thể dùng dầu đậu nành, dầu cải, dầu đậu phộng hoặc dầu ô liu để thay thế một phần mỡ heo, bơ động vật và những nguồn chất béo bão hòa. Tuy nhiên, người bệnh vẫn cần kiểm soát lượng dầu sử dụng bởi tất cả các loại dầu đều cung cấp nhiều năng lượng.

Các món cá hấp, rau luộc, canh rau và thịt xào rau củ gợi ý cách chế biến bữa ăn lành mạnh. (Ảnh minh họa: HPM)

Ngược lại, người bệnh cần giảm nước ngọt, trà sữa, nước ép trái cây nhiều đường, bánh kẹo, ngũ cốc tinh chế và thực phẩm chế biến sẵn giàu năng lượng. Các món chiên ngập dầu, thực phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa cũng nên được hạn chế; rượu bia cần tránh sử dụng.

Bác sĩ Uyên lưu ý rằng thực phẩm có nguồn gốc thực vật không phải lúc nào cũng có lợi nếu được chế biến với nhiều dầu hoặc đường. Khoai tây chiên, bánh ngọt, nước trái cây đóng chai hay các món chay nhiều năng lượng vẫn có thể gây bất lợi cho việc kiểm soát cân nặng và sức khỏe chuyển hóa.

Do đó, người mắc gan nhiễm mỡ cần chú trọng cả chất lượng thực phẩm lẫn khẩu phần ăn, ưu tiên món ít qua chế biến và hạn chế năng lượng dư thừa. Duy trì chế độ ăn phù hợp kết hợp theo dõi sức khỏe, thực hiện hướng dẫn của bác sĩ sẽ góp phần hỗ trợ kiểm soát bệnh.

Vũ Phượng (tổng hợp)