Xuất khẩu gạo Việt Nam sang Iraq tăng hơn 110 lần trong 7 tháng đầu năm 2026, trong khi Trung Quốc tăng mua gấp đôi. Tuy nhiên, giá xuất khẩu giảm khiến kim ngạch chịu sức ép.
- Động đất rung chuyển xã Bảo Lạc sau một tiếng nổ lớn
- Triệt xóa đường dây mua bán linh kiện lắp súng qua mạng tại Thanh Hóa
- Trung tâm khí tượng cảnh báo mưa lớn dồn dập đe dọa miền Bắc
Trong 7 tháng đầu năm 2026, Việt Nam xuất khẩu khoảng 5,5 triệu tấn gạo, thu về 2,64 tỷ USD. Philippines tiếp tục là thị trường lớn nhất, chiếm 44,7% kim ngạch, tiếp theo là Trung Quốc với 19,1% và Ghana 9,6%.Đáng chú ý, Iraq ghi nhận mức tăng trưởng mạnh nhất trong nhóm 15 đối tác lớn của gạo Việt. Lượng gạo xuất khẩu sang thị trường này tăng hơn 110 lần so với cùng kỳ năm 2025. Trung Quốc cũng tăng mua gấp đôi, trở thành điểm sáng trong bối cảnh thị trường gạo thế giới cạnh tranh gay gắt.
Theo Hiệp hội Ngành hàng Lúa gạo Việt Nam (VIETRISA), nhu cầu từ các thị trường mới đang mở thêm cơ hội cho doanh nghiệp trong nước. Việc đa dạng hóa thị trường có thể giúp ngành gạo giảm sự phụ thuộc vào một số khách hàng truyền thống.Từ đầu năm, ngành gạo Việt Nam tiếp tục đối mặt nghịch lý khi lượng xuất khẩu tăng nhưng giá trị giảm.Nguồn cung toàn cầu dồi dào, trong khi Ấn Độ đẩy mạnh xuất khẩu với mức giá cạnh tranh, tạo sức ép lên giá gạo Việt Nam.
Trong bối cảnh đó, việc Trung Quốc tăng gấp đôi lượng mua và Iraq trở lại mạnh mẽ được xem là những tín hiệu tích cực. Tại Trung Quốc, nhu cầu tập trung vào một số dòng gạo thơm chất lượng cao như ST25. Iraq cũng trở thành thị trường đáng chú ý sau giai đoạn hoạt động thương mại bị ảnh hưởng bởi căng thẳng tại khu vực Trung Đông. Sự phục hồi này mở thêm hướng tiêu thụ cho gạo Việt tại khu vực ngoài các thị trường truyền thống.
Giá xuất khẩu giảm, doanh nghiệp phải thay đổi hướng cạnh tranh
Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, giá xuất khẩu gạo bình quân trong 7 tháng đầu năm đạt 476,6 USD/tấn, giảm 7,1% so với cùng kỳ. Như vậy, mỗi tấn gạo xuất khẩu mang về thấp hơn khoảng 36 USD so với năm trước.Ông Lê Thanh Tùng, Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng Thư ký VIETRISA, nhận định nhu cầu tiêu thụ gạo toàn cầu trong nửa cuối năm sẽ không biến động lớn. Tuy nhiên, El Nino có thể tác động đến sản lượng vụ 2026-2027, qua đó khiến giá tăng cục bộ tại một số thị trường như Philippines và Trung Quốc.
Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), Philippines dự kiến cần nhập khoảng 5,2-5,7 triệu tấn gạo trong niên vụ 2026-2027. Dù nhu cầu lớn, các rào cản kỹ thuật và biện pháp phòng vệ thương mại tại thị trường này ngày càng tăng.Điều này đặt doanh nghiệp Việt trước yêu cầu tìm kiếm thêm thị trường và nâng giá trị sản phẩm. Thay vì chỉ cạnh tranh bằng giá, các dòng gạo chất lượng cao như ST25, Jasmine, Đài Thơm được kỳ vọng góp phần xây dựng thương hiệu và nâng giá trị xuất khẩu.
Việc Iraq và Trung Quốc tăng mua cho thấy gạo Việt vẫn còn dư địa mở rộng thị trường. Tuy nhiên, trong bối cảnh giá xuất khẩu giảm, bài toán đặt ra với ngành gạo không chỉ là bán được nhiều hơn mà còn phải nâng chất lượng và giá trị của từng tấn gạo.
Hồng Sơn (tổng hợp)
