Ghép phổi Bệnh viện Chợ Rẫy: Ca mổ ‘nghẹt thở’ kéo dài hơn 10 giờ

Ca ghép phổi đầu tiên tại Bệnh viện Chợ Rẫy diễn ra hơn 10 giờ căng thẳng, các bác sĩ chạy đua giành lại sự sống cho bệnh nhân xơ phổi giai đoạn cuối.

Ghép phổi Bệnh viện Chợ Rẫy – Cuộc đua sinh tử kéo dài hơn 10 giờ

Tại TP HCM, trong hơn 10 giờ phẫu thuật căng thẳng, các bác sĩ Bệnh viện Chợ Rẫy đã thực hiện thành công ca ghép phổi đầu tiên ở miền Nam, cứu sống một bệnh nhân 39 tuổi bị xơ phổi giai đoạn cuối. Người bệnh nhập viện trong tình trạng không thể tự thở, nói hay ăn uống, bình oxy là “sợi dây” duy nhất duy trì sự sống.

Khi cơ hội hiến tạng xuất hiện từ một người đàn ông chết não tại chính bệnh viện, hai êkíp bác sĩ lập tức vào guồng. Một đội chịu trách nhiệm lấy tạng, đội còn lại chuẩn bị ghép phổi, mọi tình huống xấu nhất đều được tính toán trước khi ca mổ bắt đầu. TS.BS Nguyễn Hoàng Bình, Trưởng khoa Ngoại Lồng ngực, cho biết nguy cơ tử vong trong mổ “cực kỳ cao”, nên ekip phải chuẩn bị ECMO – hệ thống tim phổi nhân tạo – hoạt động như một “lá phổi” và “trái tim” dự phòng cho bệnh nhân.

Ghép phổi Bệnh viện Chợ Rẫy: Ca mổ 'nghẹt thở' kéo dài hơn 10 giờ
Hệ thống ECMO được duy trì trong suốt cuộc mổ cũng như quá trình hậu phẫu của bệnh nhân. (Ảnh: VnExpress)

Ghép phổi Bệnh viện Chợ Rẫy – Kỹ thuật phức tạp và phối hợp chặt chẽ

Trong khi một đội lấy phổi người hiến, đội còn lại tiến hành loại bỏ hai lá phổi sẹo hóa của bệnh nhân. Mọi thao tác cắt, khâu, nối được yêu cầu chính xác tuyệt đối. Đại diện bệnh viện cho biết: “Từng mạch máu, từng ống phế quản phải nối thẳng, không xoắn, không rách, không lệch dù chỉ một milimét”.

Có lúc huyết áp bệnh nhân tụt sâu, kíp hồi sức và gây mê phải phản ứng nhanh bằng điều chỉnh ECMO, theo dõi sát các chỉ số sinh tồn và phối hợp nhịp nhàng với phẫu thuật viên. Để đảm bảo an toàn, bác sĩ sử dụng thêm kỹ thuật nội soi và siêu âm tim qua thực quản để giám sát phổi và tim trong suốt quá trình mổ. Sau khi ca phẫu thuật hoàn tất, ECMO vẫn được duy trì để hỗ trợ phổi trong giai đoạn hồi sức.

BS.CK2 Trần Thanh Linh, Trưởng Khoa Hồi sức Cấp cứu, chia sẻ việc hồi sức bảo vệ tạng người hiến và chăm sóc bệnh nhân ghép phổi là thách thức lớn. Tạng phổi đặc biệt khó bảo quản, cần kiểm soát bù dịch, tránh phù phổi, theo dõi nước, điện giải và phòng nhiễm trùng nghiêm ngặt. Người hiến tạng trong ca này đã cứu được 6 bệnh nhân khác nhờ hiến phổi, tim, hai thận và hai giác mạc.

Ghép phổi Bệnh viện Chợ Rẫy – Bước tiến của y học Việt Nam

BS.CK2 Phạm Thanh Việt, Phó giám đốc phụ trách điều hành bệnh viện, cho biết để có được thành công này, đội ngũ y bác sĩ đã được đào tạo chuyên sâu tại Hàn Quốc và các trung tâm lớn trong nước. Hiện Bệnh viện Chợ Rẫy đã có khả năng ghép hầu hết các tạng, trừ tụy và ruột.

Ngay sau ca ghép phổi thành công, bệnh viện còn hỗ trợ Bệnh viện Phổi Trung ương tiếp nhận tạng phổi hiến tại Bệnh viện Bà Rịa. Do thời gian gấp rút, êkíp Chợ Rẫy đã trực tiếp phẫu thuật lấy phổi, bảo quản và vận chuyển ra Hà Nội – một quy trình điều phối tạng giống hệ thống quốc tế, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí.

Trong ba ngày 7-9/11, hàng trăm y bác sĩ từ Nam ra Bắc phối hợp tiếp nhận tạng từ hai người hiến chết não, cứu sống 12 bệnh nhân. Riêng Chợ Rẫy thực hiện ghép 7 tạng, gồm 2 ca ghép tim, 4 ca ghép thận và 1 ca ghép phổi.

Ca ghép phổi đầu tiên tại Việt Nam được thực hiện năm 2017 tại Bệnh viện Quân y 103 với sự hỗ trợ của chuyên gia Nhật Bản. Đây là kỹ thuật cực kỳ phức tạp, nên số ca thành công vẫn còn ít. Thành công của Chợ Rẫy đánh dấu bước tiến mới trong lĩnh vực ghép tạng, mở ra hy vọng sống cho nhiều bệnh nhân mắc bệnh phổi giai đoạn cuối

Theo: VnExpress