Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển dự kiến công bố Giải Nobel Vật lý 2025 vào 11h45 ngày 7/10 tại Stockholm, tiếp nối mùa Nobel năm nay.
Giải Nobel Vật lý 2025 nối tiếp mùa Nobel danh giá
Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển sẽ công bố Giải Nobel Vật lý 2025 lúc 11h45 ngày 7/10 tại Stockholm, tức 16h45 giờ Hà Nội. Đây là giải thưởng tiếp nối mùa Nobel năm nay, sau khi lĩnh vực Y sinh được vinh danh ngày 6/10. Ba nhà khoa học Mỹ và Nhật Bản đã nhận giải Y sinh nhờ khám phá cơ chế kiểm soát của hệ miễn dịch, tạo nền tảng cho y học hiện đại.
Năm 2024, giải Nobel Vật lý thuộc về John J. Hopfield của Đại học Princeton (Mỹ) và Geoffrey E. Hinton của Đại học Toronto (Canada). Cả hai được tôn vinh nhờ những phát minh nền tảng cho lĩnh vực học máy và mạng thần kinh nhân tạo, mở ra kỷ nguyên mới trong trí tuệ nhân tạo.
Ellen Moons, Chủ tịch Hội đồng Nobel Vật lý 2024, đánh giá công trình của họ mang lại lợi ích to lớn cho nhân loại. Bà cho biết, trong vật lý, mạng thần kinh nhân tạo đang hỗ trợ phát triển vật liệu mới với đặc tính tối ưu, giúp khoa học ứng dụng tiến xa hơn.
Giải Nobel – biểu tượng vinh quang của tri thức nhân loại
Với lịch sử hơn 120 năm, Giải Nobel được xem là biểu tượng danh giá nhất trong giới khoa học toàn cầu. Robert Langer, kỹ sư sinh học tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT), chia sẻ rằng chưa có giải thưởng nào sánh được với Nobel. Ông từng nhận nhiều vinh danh lớn như Giải Đột phá, Giải Kyoto, Giải Kavli hay Giải Nữ hoàng Elizabeth về Kỹ thuật, nhưng vẫn coi Nobel là đỉnh cao danh dự.
Sara Seager, giáo sư tại MIT, người từng đoạt Giải Kavli Vật lý Thiên văn năm 2024, cũng đồng tình. Theo bà, các giải thưởng khác dù uy tín vẫn chưa thể bắt kịp tầm ảnh hưởng của Nobel. “Nobel là giải thưởng đầu tiên, và cho đến nay, chưa có giải nào có thể cạnh tranh,” Seager nhận định.
Giải Nobel Vật lý và hành trình hơn một thế kỷ tôn vinh khám phá
Giải Nobel được Quỹ Nobel tại Stockholm sáng lập năm 1901 dựa trên di sản của Alfred Nobel, nhà phát minh và doanh nhân người Thụy Điển. Hằng năm, giải được trao cho những cá nhân và tổ chức có đóng góp nổi bật trong các lĩnh vực Y sinh, Hóa học, Vật lý, Văn học và Hòa bình.
Năm 1968, Ngân hàng Trung ương Thụy Điển lập thêm giải thưởng cho Khoa học kinh tế nhằm tưởng nhớ Alfred Nobel. Người đoạt giải sẽ nhận huy chương, bằng chứng nhận và một khoản tiền thưởng thay đổi mỗi năm.
Từ năm 1901 đến 2024, giải Nobel đã được trao 627 lần cho 1.012 cá nhân và tổ chức. Trong đó, Giải Nobel Vật lý được trao 118 lần cho 227 nhà khoa học. John Bardeen là người duy nhất từng hai lần nhận giải, vào năm 1956 và 1972, nâng tổng số cá nhân được vinh danh lên 226 người.
Trải qua hơn một thế kỷ, Giải Nobel Vật lý không chỉ là phần thưởng cao quý cho các nhà khoa học mà còn là nguồn cảm hứng bất tận cho những ai đang miệt mài khám phá bí ẩn của vũ trụ.
Theo: VnExpress
