Giảm chi phí, tăng lãi: Mô hình lúa Cần Thơ bước sang giai đoạn mới

CẦN THƠĐề án một triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại TP Cần Thơ đang được mở rộng sau hơn hai năm thí điểm, khi nhiều chỉ số sản xuất giảm nhưng lợi nhuận của nông dân lại tăng rõ rệt.

Sáng 4/8, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ phối hợp Viện Nghiên cứu Lúa Quốc tế (IRRI) và Hiệp hội Ngành hàng Lúa gạo Việt Nam (VIRISA) tổ chức hội thảo tại xã Vị Thanh 1 với đại diện bốn hợp tác xã và khoảng 70 hộ nông dân. Hội thảo không chỉ tổng kết kết quả mô hình mà còn tập trung vào bước tiếp theo là mở rộng vùng nguyên liệu và kết nối thị trường.

Đại biểu trao đổi tại hội thảo về kết quả và định hướng nhân rộng mô hình lúa chất lượng cao. (Ảnh minh họa: HPM)

Theo ông Lê Thanh Tùng, Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng Thư ký VIRISA, phần kỹ thuật của mô hình cơ bản đã hoàn thiện. Điều còn thiếu là chuỗi liên kết đủ chặt giữa vùng sản xuất và doanh nghiệp tiêu thụ.

Đề án phát triển bền vững một triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long được triển khai tại Cần Thơ từ tháng 4/2024, hướng tới mục tiêu năm 2030. Sau hơn hai năm, mô hình đã được mở rộng đến 65 xã, phường với 171 hợp tác xã và tổ hợp tác tham gia, tổng diện tích hơn 170.800ha, trong đó khoảng 76.000ha được triển khai trong năm 2026.

Những con số cho thấy hiệu quả

Các mô hình thí điểm đều ghi nhận lượng giống gieo sạ giảm 40-50%, lượng phân bón giảm trên 30%, số lần phun thuốc bảo vệ thực vật giảm từ 2-3 lần và lượng nước tưới giảm 30-40%. Cùng với đó, lợi nhuận của nông dân tăng từ 1,3-6,5 triệu đồng/ha, còn lượng phát thải khí nhà kính giảm đáng kể.

Máy gặt hoạt động trên cánh đồng lúa tham gia Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao tại Cần Thơ. (Ảnh minh họa: HPM)

Tại Hợp tác xã Kiến Thành, mô hình vụ Hè Thu 2026 tiếp tục cho kết quả nổi bật khi lượng giống giảm 42%, tương đương 59kg/ha, giúp tiết kiệm khoảng 760.000 đồng/ha tiền giống. Dù giảm đầu vào, năng suất vẫn đạt 7,87 tấn/ha.

Chi phí sản xuất tại mô hình này giảm khoảng 3,5 triệu đồng/ha, tương đương 14,3%, trong khi lợi nhuận tăng thêm 7,2 triệu đồng/ha, cao hơn 31,6% so với ruộng đối chứng. Theo ông Nguyễn Văn Dũng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã Nông nghiệp Kiến Thành, việc tổ chức sản xuất thông qua hợp tác xã giúp các thành viên áp dụng thống nhất quy trình kỹ thuật và đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp thu mua.

Theo VIRISA, giai đoạn tiếp theo của đề án là phát triển chuỗi liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp, đồng thời xây dựng thương hiệu “Gạo Việt Xanh, phát thải thấp”. Cần Thơ cũng đang thảo luận việc cấp mã số vùng trồng trên nền tảng dữ liệu số ViriCert để chuẩn hóa quy trình và tăng khả năng truy xuất nguồn gốc.

Thành Luân (tổng hợp)