Giao diện não – máy tính và tham vọng công nghệ của Trung Quốc

Trung Quốc nhanh chóng bắt kịp Mỹ trong cuộc đua giao diện não – máy tính, với mục tiêu thương mại hóa công nghệ và ứng dụng đại trà vào 2030.

Giao diện não – máy tính mở ra kỷ nguyên mới

Công nghệ giao diện não – máy tính (BCI) cho phép chuyển đổi tín hiệu thần kinh thành lệnh điều khiển. Điều này mở ra triển vọng giúp người liệt, bệnh nhân đột quỵ hoặc ALS có thể giao tiếp, di chuyển và kiểm soát thiết bị thông minh.

Trên thế giới, Mỹ đi đầu trong nghiên cứu BCI. Synchron là đơn vị đầu tiên thử nghiệm trên người năm 2021, trong khi Neuralink đã thực hiện ca cấy ghép thành công cho phép điều khiển chuột máy tính. Tuy nhiên, công nghệ này vẫn còn nhiều thách thức về độ ổn định và chi phí.

Trung Quốc tăng tốc phát triển BCI

Trung Quốc tuy bắt đầu muộn nhưng đang có bước đi quyết liệt. Tài liệu chính sách mới công bố tháng 8/2025 vạch ra lộ trình phát triển với mục tiêu đột phá vào 2027 và xây dựng ngành công nghiệp BCI cạnh tranh quốc tế trước 2030.

Nhiều công ty nội địa đã thử nghiệm thành công. NeuroXess cho biết các bệnh nhân liệt được cấy BCI có thể giao tiếp bằng tiếng Trung hoặc điều khiển thiết bị bằng ý nghĩ. NeuCyber NeuroTech phát triển chip Beinao-1 đã cấy ghép cho 5 bệnh nhân, giúp họ thao tác máy tính và điện thoại. Sắp tới, hàng triệu bệnh nhân có thể hưởng lợi từ công nghệ này trong phục hồi chức năng.

Chính phủ Trung Quốc đưa ra 17 bước chiến lược, bao gồm sản xuất chip thu tín hiệu não, cải thiện phần mềm giải mã, tiêu chuẩn hóa công nghệ và mở rộng sản xuất quy mô lớn. Đây được xem là nền tảng để quốc gia này đuổi kịp, thậm chí vượt Mỹ trong lĩnh vực BCI.

Ứng dụng y tế, giao thông và tiêu dùng

Ngoài y tế, tài liệu chính sách nhấn mạnh ứng dụng BCI trong giám sát hoạt động não theo thời gian thực nhằm ngăn ngừa bệnh lý thần kinh. Trong lĩnh vực giao thông, BCI có thể cảnh báo tài xế khi buồn ngủ hoặc mất tập trung, từ đó giảm nguy cơ tai nạn.

Trung Quốc cũng thúc đẩy nghiên cứu thiết bị không cấy ghép như kính, tai nghe, mũ bảo hiểm để mở rộng sang thị trường tiêu dùng. Nếu thành công sản xuất hàng loạt, các thiết bị này sẽ có giá hợp lý, dễ phổ biến hơn so với những sản phẩm EEG vốn còn đắt đỏ ở Mỹ.

Theo: VnExpress