Khi Tết Dương lịch rơi giữa tuần, giáo viên và học sinh lại lo học bù, dạy bù. Nhiều ý kiến mong ngày lễ được nghỉ đúng nghĩa để việc dạy học hiệu quả hơn.
Khi Tết Dương lịch không trùng vào cuối tuần, câu chuyện học bù – dạy bù trong trường học lại lặp lại như một “thông lệ ngầm”. Dù không ồn ào tranh cãi, thực trạng này vẫn khiến giáo viên, học sinh và phụ huynh chịu nhiều áp lực, làm cho ngày nghỉ lễ khó trọn vẹn ý nghĩa.
Theo quy định hiện hành, Tết Dương lịch là ngày nghỉ lễ chính thức. Giáo viên, cũng như người lao động khác, có quyền nghỉ hợp pháp và không có văn bản nào bắt buộc phải dạy bù cho ngày này. Tuy nhiên, thực tế triển khai trong giáo dục phổ thông lại không đơn giản như vậy.
Chương trình học hiện nay được xây dựng khá chặt chẽ theo số tuần, số tiết. Khi nghỉ một ngày học giữa tuần, tiến độ giảng dạy dễ bị xáo trộn. Nếu không dạy bù, kế hoạch năm học có nguy cơ chậm lại, ảnh hưởng đến việc hoàn thành chương trình theo khung thời gian đã định.
Trong bối cảnh đó, dù không có mệnh lệnh hành chính, nhiều giáo viên vẫn chủ động sắp xếp dạy bù. Bởi lẽ, khi chương trình bị trễ, người chịu trách nhiệm trực tiếp vẫn là giáo viên đứng lớp. Từ một ngày nghỉ lễ hợp pháp, giáo viên phải đánh đổi bằng nhiều buổi dạy bù rải rác trước hoặc sau đó.
Giáo viên mong nghỉ Tết đúng nghĩa và áp lực tiến độ
Việc dạy bù không chỉ tạo thêm gánh nặng cho giáo viên mà còn kéo theo hệ quả đối với học sinh. Khi giáo viên dạy bù, học sinh đương nhiên phải học bù. Các buổi học thường được xếp vào cuối tuần, thậm chí là ngày chủ nhật – khoảng thời gian vốn dành cho nghỉ ngơi, tái tạo năng lượng sau một tuần học tập căng thẳng.
Học bù vào ngày nghỉ làm đảo lộn nền nếp sinh hoạt của học sinh. Nhiều em rơi vào trạng thái mệt mỏi kéo dài, ảnh hưởng đến hiệu quả tiếp thu ở những ngày học kế tiếp. Chưa kể, không ít học sinh đã có lịch học ngoại ngữ, kỹ năng sống hay hoạt động gia đình vào cuối tuần, khiến việc sắp xếp trở nên chồng chéo.
Từ góc độ giáo viên, áp lực không chỉ nằm ở thời gian mà còn ở tâm lý. Ngày lễ lẽ ra là khoảng nghỉ cần thiết để tái tạo sức lao động, nhưng lại trở thành “khoảng nghỉ có điều kiện”, bởi sau đó là lịch dạy bù dày đặc.
Giáo viên mong nghỉ Tết đúng nghĩa từ góc nhìn quản lý
Điều đáng nói là tình trạng này không phải không có giải pháp. Thực tế cho thấy, đã có những trường học chủ động điều chỉnh thời khóa biểu để toàn trường cùng nghỉ vào ngày Tết Dương lịch, không phát sinh học bù, dạy bù.
Có những trường liên cấp với quy mô hàng chục lớp, hàng nghìn học sinh vẫn có thể sắp xếp để ngày 1/1 trở thành ngày nghỉ trọn vẹn cho cả thầy và trò mà không gây xáo trộn lớn đến kế hoạch năm học. Điều này cho thấy, vấn đề không nằm ở khả năng thực hiện mà ở mức độ chủ động trong quản lý.
Trong bối cảnh công nghệ phát triển, việc xếp thời khóa biểu không còn là bài toán quá phức tạp. Các phần mềm quản lý trường học cho phép xây dựng, thử nghiệm nhiều phương án khác nhau trong thời gian ngắn, giúp nhà trường linh hoạt hơn khi có ngày nghỉ lễ giữa tuần.
Nghỉ lễ đúng nghĩa để nâng cao chất lượng dạy học
Giải pháp, vì vậy, không nhất thiết phải là những thay đổi lớn về chính sách. Chỉ cần các nhà trường chủ động hơn trong việc lập kế hoạch giảng dạy, cho phép cả trường nghỉ đồng loạt vào ngày lễ, thay vì để từng lớp, từng giáo viên tự xoay xở.
Giáo viên không xin thêm ngày nghỉ, học sinh cũng không đòi hỏi ưu tiên đặc biệt. Điều họ mong muốn là ngày nghỉ lễ được tổ chức đúng nghĩa là nghỉ, để việc dạy và học diễn ra hiệu quả hơn, thay vì chỉ kịp “đúng tiến độ” trên giấy tờ.
Trong giáo dục, những quyết định quản lý tưởng chừng rất nhỏ lại có thể tạo ra tác động xã hội lớn. Khi học sinh – đối tượng trung tâm của giáo dục – được đặt đúng vị trí trong các quyết định ấy, chất lượng dạy và học sẽ được cải thiện theo hướng bền vững và nhân văn hơn.
Theo: Dân trí
