Sau 42 năm hiện diện bên đền Bà Kiệu, tượng đài “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh” sắp rời vị trí quen thuộc bên hồ Hoàn Kiếm. Một công trình biểu tượng cho tinh thần chiến đấu bảo vệ Thủ đô sẽ được chuyển đến không gian mới, trong bối cảnh khu vực Hồ Gươm đang được tổ chức, chỉnh trang lại.
- Người đàn ông 62 tuổi hầu tòa trong vụ án giết người
- Trump tính đưa Hormuz vào chủ quyền Mỹ
- Động đất 7,7 độ tại Indonesia: Hai người chết, cảnh báo sóng thần được dỡ bỏ
Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội vừa cơ bản thống nhất chủ trương di chuyển tượng đài “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh” khỏi khuôn viên di tích quốc gia đền Bà Kiệu, phường Hoàn Kiếm, theo đề xuất của Đảng ủy UBND thành phố tại báo cáo ngày 22/8.
Địa điểm dự kiến đặt tượng đài là Trung đoàn 692, Sư đoàn Bộ binh 301, thuộc Bộ Tư lệnh Thủ đô, nơi gắn với quá trình hình thành, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng vũ trang Hà Nội. Thành ủy yêu cầu chỉ di chuyển sau khi thành phố công bố quy hoạch khu vực Hồ Hoàn Kiếm và hoàn thiện cơ sở vật chất tại vị trí mới, phấn đấu hoàn thành trước ngày 30/9, dịp kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng vũ trang Thủ đô.
Vì sao tượng đài được tính toán di chuyển?
Tượng đài “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh” được dựng năm 1984, nhân kỷ niệm 30 năm Ngày Giải phóng Thủ đô. Tên công trình lấy từ câu nói trong thư Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi các chiến sĩ Trung đoàn Thủ đô. Hơn 40 năm qua, tượng đài trở thành một điểm nhấn quen thuộc của khu vực hồ Hoàn Kiếm.
Việc di chuyển không phải quyết định được đưa ra trong thời gian ngắn. Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội, phương án đã được nghiên cứu, tham vấn nhiều cơ quan, chuyên gia và nhà khoa học trước khi trình Thành ủy. Một trong những vấn đề được đặt ra là sự chồng lấn về chủ đề và không gian khi khu vực Hồ Gươm hiện có phù điêu “Hà Nội mùa đông 1946” tại chợ Đồng Xuân và một tượng đài cùng tên tại vườn hoa Vạn Xuân.
Khi ba công trình cùng gợi nhắc một chủ đề lịch sử xuất hiện trong không gian không lớn của khu phố cũ, phố cổ, thành phố cho rằng cần tính toán lại cách tổ chức cảnh quan và phân bổ các công trình tưởng niệm.
Điều đáng chú ý là một công trình tôn vinh tinh thần sẵn sàng chiến đấu để bảo vệ từng góc phố Hà Nội nay lại phải rời khỏi không gian trung tâm của thành phố. Chủ tịch Hội Sử học Hà Nội Nguyễn Viết Sơn cho rằng khi tượng đài được xây dựng năm 1984, khu vực Hồ Gươm chưa có quy hoạch hoàn chỉnh. Trong không gian hạn chế của phố cũ, phố cổ, việc tồn tại nhiều công trình cùng nội dung khiến cảnh quan trở nên dày đặc.
Giáo sư Lê Văn Lan, một trong những chuyên gia được thành phố tham vấn, đánh giá cụm tượng đài có giá trị lịch sử và cần được đặt trong không gian phù hợp hơn. Việc đưa công trình về đơn vị thuộc Bộ Tư lệnh Thủ đô được kỳ vọng giúp phát huy rõ hơn giá trị lịch sử của tượng đài.
Thành phố cho biết tượng đài sẽ được di chuyển theo hướng giữ nguyên trạng. Phần đế cùng cảnh quan tại vị trí mới sẽ được thiết kế đồng bộ, bảo đảm sự trang nghiêm và phù hợp với không gian đặt công trình.
Ban Thường vụ Thành ủy giao Đảng ủy UBND thành phố tiếp tục nghiên cứu kỹ phương án, trong đó địa điểm mới phải bảo đảm không gian trang trọng, đồng thời thuận lợi để người dân và du khách tiếp cận, tìm hiểu. Khi tượng đài rời khỏi hồ Gươm, câu chuyện lịch sử mà công trình lưu giữ vẫn còn đó. Vấn đề là Hà Nội sẽ tiếp tục kể câu chuyện ấy trong một không gian mới như thế nào.
Trần Yên (tổng hợp)
