Hệ hành tinh LHS 1903 và thách thức đối với các lý thuyết hình thành vũ trụ

Việc phát hiện hệ hành tinh LHS 1903 có cấu trúc đảo ngược đang khiến giới khoa học đặt dấu hỏi về các lý thuyết hình thành hành tinh vốn được chấp nhận từ trước đến nay.

Trật tự bất thường thách thức các mô hình truyền thống

Hệ hành tinh này được quan sát bởi kính viễn vọng không gian Cheops thuộc Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA), bao gồm bốn hành tinh quay quanh ngôi sao lùn đỏ LHS 1903 cách Trái Đất 117 năm ánh sáng. Ngôi sao chủ có khối lượng bằng khoảng một nửa Mặt Trời và phát ra độ sáng yếu hơn nhiều so với ngôi sao của chúng ta.

Điểm gây chú ý đối với giới quan sát là trật tự sắp xếp các thiên thể đi ngược lại với các mô hình vật lý thiên văn hiện hành. Thông thường, các hành tinh đá nhỏ sẽ nằm gần sao chủ do nhiệt độ cao, trong khi các hành tinh khí khổng lồ hình thành ở vùng xa hơn, nơi môi trường lạnh và giàu khí.

Tuy nhiên, tại hệ LHS 1903, một hành tinh đá lại nằm ở vị trí ngoài cùng, phía sau các hành tinh khí lân cận. Ông Thomas Wilson từ Đại học Warwick, tác giả chính của nghiên cứu trên tạp chí Science, nhận định đây là một hệ thống dường như được xây dựng theo cách “từ trong ra ngoài” so với hiểu biết thông thường.

Những giả thuyết về nguồn gốc và khả năng duy trì sự sống

Để giải thích cấu trúc bất thường này, một số nhà nghiên cứu giả định các hành tinh hình thành theo trình tự thời gian khác biệt. Có khả năng hành tinh ngoài cùng ra đời muộn hơn, khi lượng khí trong môi trường đã bị các thiên thể khác tiêu thụ hết, dẫn đến việc không thể tích tụ lớp vỏ khí dày như các hành tinh lân cận.

Một giả thuyết khác được giới chuyên gia xem xét là kịch bản về một vụ va chạm lớn tương tự như quá trình hình thành hệ Trái Đất – Mặt Trăng. Sự kiện này có thể đã thổi bay bầu khí quyển ban đầu của hành tinh, biến nó từ một hành tinh khí thành một khối đá có khối lượng lớn gấp 5,8 lần Trái Đất.

Theo phân tích, hành tinh ngoài cùng có nhiệt độ bề mặt ước tính khoảng 60 độ C, tương đương với mức nhiệt cao nhất từng ghi nhận trên địa cầu. Giới khoa học kỳ vọng những dữ liệu từ Kính viễn vọng James Webb trong tương lai sẽ giúp xác định liệu nơi đây có điều kiện phù hợp để duy trì sự sống hay không.

Theo: Báo Thanh Niên