Kathmandu – Cơ quan Quản lý và giảm thiểu rủi ro thiên tai quốc gia Nepal (NDRRMA) đang xúc tiến lắp lại hệ thống cảnh báo sớm tại Timure, gồm cảm biến địa chấn, camera và trạm vệ tinh VSAT.
- Người bán vé số nhặt dây chuyền vàng, nộp công an: Bài học về lòng trung thực giữa đời thường
- Đêm chăm mẹ bệnh khép lại bằng một bi kịch
- Nghi phạm bịt mặt cướp cửa hàng tạp hóa giữa đêm
Reuters ngày 02/9 (giờ Hà Nội) dẫn hai nguồn tin trong Chính phủ Nepal cho biết các quan chức đã dùng trực thăng khảo sát Timure, khu định cư thuộc huyện Rasuwa, giáp khu tự trị Tây Tạng của Trung Quốc. Hệ thống mới được tính toán tại khu vực gần đoạn sông từng hứng khối băng đá lớn từ núi đổ xuống, gây thảm họa.
Một nguồn tin cho biết: “Địa hình đã thay đổi sau thảm họa lũ quét quy mô lớn vừa qua, vì vậy có thể phát sinh thêm một số vụ sạt lở”.
Thảm họa xảy ra ngày 26-8, khi một khối băng đá lớn từ sườn núi Langtang Lirung sập xuống sông Lhende Khola, trong bối cảnh khu vực không có mưa lớn. Băng tan hòa cùng đất đá tạo dòng bùn khổng lồ, chặn sông thành đập tự nhiên trước khi vỡ, cuốn qua Bhotekoshi và Trishuli, phá hủy nhiều bản làng biên giới chỉ trong vài phút.
Tính đến tối 02/9, Nepal xác nhận 1.204 người thiệt mạng và 4.216 người mất tích. Tại phía Tây Tạng của Trung Quốc, 21 người chết và 541 người mất tích, đưa tổng số người chết ở hai nước lên 1.225.
Bộ trưởng Tài chính Nepal Swarnim Wagle ước tính nước này cần ít nhất vài tỷ USD để khắc phục hậu quả. Trung Quốc sau đó chia sẻ ảnh vệ tinh, dữ liệu thủy văn và thông tin cảnh báo sớm về các hồ chắn dòng ở thượng nguồn với Nepal.
Bộ Ngoại giao Việt Nam cho biết đến nay chưa ghi nhận công dân Việt Nam bị ảnh hưởng trong trận lũ.
Khoảng thời gian cảnh báo từng bị bỏ lỡ
Theo TS Nguyễn Ngọc Huy, chuyên gia nghiên cứu biến đổi khí hậu và quản lý rủi ro thiên tai, dòng lũ sau khi phá vỡ đập băng tạm có thể lao xuống với tốc độ tới 180km/h. Tuy nhiên, từ rung chấn đầu tiên đến lúc lũ tràn xuống thung lũng kéo dài hơn hai giờ, tạo ra khoảng thời gian có thể phát cảnh báo nếu tại chỗ có cảm biến rung chấn.
“Nếu hệ thống cảnh báo ghi nhận được rung chấn thì có thể nhận định được khả năng hình thành đập tạm và khoảng thời gian từ khi hình thành đập tạm cho tới khi lũ quét xảy ra, từ đó có thể đưa ra cảnh báo sớm đối với người dân ở khu vực có nguy cơ”, TS Huy nói.
Giới nghiên cứu tại Trung tâm Quốc tế về Phát triển miền núi tích hợp (ICIMOD) nhận định lũ quét Nepal là một mắt xích trong chuỗi “thảm họa dây chuyền” xuyên biên giới. Ở một số đoạn sông, mực nước có thể tăng 7-9m chỉ trong 30 phút.
Vì vậy, hệ thống cảm biến, camera và trạm VSAT tại Timure không nhằm ngăn dòng lũ mà hướng tới phát hiện sớm nguy cơ, giúp người dân có thêm thời gian ứng phó. Khi địa hình đã biến đổi sau thảm họa và nguy cơ sạt lở còn hiện hữu, việc khôi phục hệ thống cảnh báo trở thành bước chuẩn bị cấp thiết.
Lê Toan (tổng hợp)
