Đề xuất mới từ Tehran cho phép tàu thuyền lưu thông qua vùng biển Oman có thể là bước đi quan trọng nhằm cứu vãn các cuộc đàm phán đang bế tắc với Mỹ.
Đề xuất nới lỏng lưu thông của chính quyền Tehran
Giới quan sát quốc tế đang đổ dồn sự chú ý vào thông tin ngày 15/4 Iran có thể cho phép tàu bè đi lại tự do qua phía vùng biển Oman của eo biển Hormuz. Đây được xem là một phần trong gói đề xuất nới lỏng căng thẳng được Tehran đưa ra trong cuộc đàm phán với Washington. Động thái này diễn ra sau một thời gian dài Iran thực hiện chính sách phong tỏa cứng rắn, gây áp lực lớn lên thị trường năng lượng toàn cầu.
Dù vậy, Nhà Trắng và Bộ Ngoại giao Iran hiện vẫn chưa đưa ra bình luận chính thức về thông tin này. Các nguồn tin an ninh phương Tây xác nhận đề xuất đã được chuyển đi, nhưng kết quả thực tế vẫn phụ thuộc vào phản ứng từ phía Mỹ. Sự thận trọng là cần thiết khi Tehran luôn gắn việc nới lỏng hàng hải với các yêu cầu chính trị và kinh tế cụ thể mà Washington vẫn đang cân nhắc.
Kể từ khi cuộc chiến bùng nổ vào cuối tháng 2, khoảng 20.000 thủy thủ cùng hàng trăm tàu chở dầu đã bị kẹt lại bên trong Vùng Vịnh. Tầm quan trọng của eo biển Hormuz là không thể phủ nhận khi đây là lối thoát duy nhất cho lượng lớn dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng. Dù lệnh ngừng bắn tạm thời đang có hiệu lực, nhưng tình hình an ninh tại khu vực vẫn hết sức mong manh và dễ tổn thương trước bất kỳ biến động nào.
Eo biển Hormuz: Những thách thức trong việc duy trì an ninh
Với chiều rộng hẹp chỉ 34km, eo biển này trở thành điểm nghẽn chiến lược mà bất kỳ sự gián đoạn nào cũng có thể gây ra cú sốc cho kinh tế thế giới. Tehran trước đây từng đưa ra các ý tưởng gây tranh cãi như thu phí tàu thuyền đi qua tuyến đường thủy quốc tế và khẳng định quyền chủ quyền tuyệt đối. Đề xuất nới lỏng hiện tại được coi là động thái quay trở lại hiện trạng đi lại vốn đã duy trì ổn định trong nhiều thập niên qua.
Tình hình trở nên căng thẳng hơn khi Mỹ thiết lập lệnh phong tỏa hàng hải đối với Iran nhằm đáp trả các hành động của Tehran. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) khẳng định đã ngăn chặn thành công nhiều tàu thuyền cố gắng rời cảng, dù dữ liệu từ các đơn vị theo dõi độc lập như Kpler cho thấy một số tàu vẫn tìm cách vượt qua. Cuộc chiến áp đặt lệnh trừng phạt và phong tỏa đang biến vùng biển này thành một khu vực quân sự hóa cao độ.
Gánh nặng kinh tế đối với Iran đang ngày một lớn khi con số thiệt hại do lệnh phong tỏa của Mỹ ước tính đạt hàng trăm triệu USD mỗi ngày. Sự sụt giảm nguồn thu từ dầu thô và hóa dầu đang đẩy Tehran vào thế phải cân nhắc giữa việc tiếp tục đối đầu hay chấp nhận nhượng bộ để cứu vãn nền kinh tế. Tương lai của eo biển Hormuz vì thế sẽ phụ thuộc vào kết quả của các vòng đàm phán ngoại giao sắp tới giữa các bên liên quan.
Theo: Báo Dân trí
