Iran được cho là đang theo đuổi chiến lược leo thang có kiểm soát nhằm gia tăng áp lực lên Mỹ và các đồng minh, bằng cách mở rộng các điểm nóng từ eo biển Hormuz sang những tuyến hàng hải và cơ sở hạ tầng năng lượng trong khu vực.
- Hai cán bộ hải quan nhận tiền tỷ để đổi lấy một tờ giấy
- Bé 11 tuổi dùng xe scooter kéo em họ thoát thoát nước ở Sơn La
- Chuyên gia lý giải: Ăn trái cây tráng miệng sau bữa cơm là thói quen cần bỏ ngay
Một nguồn tin cấp cao của Iran cho biết ban lãnh đạo nước này tin rằng những nhượng bộ trước đây chỉ khiến Washington gia tăng sức ép. Vì vậy, Tehran muốn tạo đủ đòn bẩy trước khi bước vào bất kỳ cuộc thương lượng nào. Giới lãnh đạo Iran đã kết luận rằng những nỗ lực linh hoạt trước đó chỉ dẫn đến áp lực lớn hơn từ Washington, củng cố quan điểm phải thiết lập được đòn bẩy trước khi các cuộc đàm phán có ý nghĩa có thể bắt đầu.
Michael Singh, chuyên gia của Viện Washington, nhận định Iran tin vẫn nắm thế chủ động vì chính quyền Tổng thống Mỹ Trump chưa thể hiện rõ giới hạn sẵn sàng sử dụng sức mạnh quân sự. “Mục tiêu lâu dài của Tehran là thiết lập quyền kiểm soát lớn hơn đối với eo biển Hormuz, bao gồm khả năng kiểm soát có chọn lọc hoạt động hàng hải tại tuyến đường chiến lược này”, ông nói. Alan Eyre, cựu nhà ngoại giao Mỹ và chuyên gia về Iran, cho rằng chiến lược của Tehran nhằm tạo sức răn đe đủ lớn để buộc Washington phải dỡ bỏ các biện pháp phong tỏa và chấm dứt các chiến dịch quân sự.
Về phía Mỹ, logic ngược lại đang vận hành. Mỗi đợt không kích của CENTCOM được tính toán để tăng chi phí chịu đựng của Iran — phá hủy hạ tầng cầu đường, cô lập cảng Bandar Abbas, nhắm vào kho đạn và năng lực phòng thủ hải quân. Chuyên gia Ray Takeyh thuộc Hội đồng Quan hệ Đối ngoại nhận định: “Nếu có đàm phán, Iran sẽ xác định các điều khoản. Cả hai bên đều đang gia tăng căng thẳng bằng cách leo thang.” Trump cho biết các cuộc đàm phán với Iran sẽ diễn ra vào ngày 3 03/8 sau khi tuyên bố hủy “một cuộc tấn công sắp xảy ra” để tạo điều kiện đàm phán — nhưng Tehran cho biết họ hiện không tiến hành đàm phán với My
Iran đặt cược có thể trụ vững lâu hơn Mỹ bằng cách biến các tuyến đường thương mại, đường vận chuyển và cơ sở hạ tầng năng lượng của Trung Đông thành những điểm gây áp lực, tăng chi phí đối đầu. Việc Iran liên tục mở rộng các điểm gây sức ép đã khiến nhiều quốc gia trong khu vực và phương Tây chuyển trọng tâm từ bảo vệ tuyến hàng hải sang bảo vệ cơ sở hạ tầng năng lượng — mở rộng phạm vi xung đột theo đúng hướng Tehran muốn.
Theo giới quan sát, khi cả Washington và Tehran đều chưa có dấu hiệu sẵn sàng nhượng bộ, nguy cơ chiến lược gây sức ép của hai bên vượt khỏi tầm kiểm soát và dẫn đến một cuộc xung đột lớn hơn vẫn còn đó. Tròn 5 tháng kể từ ngày 28/02, không bên nào thua — và cũng không bên nào thắng.
Ninh Lý (tổng hơp)
