Bờ Tây (West Bank).Ngày 23/6 Nhà lãnh đạo Israel nhấn mạnh việc xây dựng sức mạnh nội tại là yếu tố sống còn cho tương lai của quốc gia. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Tel Aviv đang nhận hỗ trợ tài chính khổng lồ từ Washington.
- Kyiv ra tối hậu thư 7 ngày, Belarus chuẩn bị tham chiến, tàu Trung Quốc bị Philippines ép lui?
- Đàm phán Mỹ – Iran tại Thụy Sĩ: Thiết lập lộ trình 60 ngày hướng tới thỏa thuận hòa bình cuối cùng
- Quyền Bộ trưởng Bộ Hải quân Hoa Kỳ đến Quảng Trị dự chương trình Đối tác Thái Bình Dương 2026
Nỗ lực cắt giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung khí tài quân sự khổng lồ từ Mỹ
Theo số liệu từ Hội đồng Quan hệ đối ngoại Mỹ (CFR), kể từ năm 1948, Israel đã nhận hơn 300 tỷ USD (khoảng 7.631.000 tỷ đồng) viện trợ từ Washington. Hiện nay, mỗi năm quốc gia này tiếp nhận 3,8 tỷ USD (khoảng 96.650 tỷ đồng) theo thỏa thuận ký từ năm 2016 và sẽ chính thức hết hiệu lực vào năm 2028. Phần lớn số tiền này được sử dụng để mua sắm vũ khí từ các nhà sản xuất quốc phòng Mỹ, chiếm tới 15% tổng ngân sách quốc phòng của Israel. Thủ tướng Benjamin Netanyahu khẳng định việc tự chế tạo vũ khí là yêu cầu cấp thiết để bảo đảm tương lai.
Sự phụ thuộc quá lớn vào nguồn lực bên ngoài đang tạo ra những rủi ro chiến lược khi tình hình chính trị quốc tế có nhiều biến động phức tạp. Phó tổng thống Mỹ JD Vance từng cho biết khoảng 2/3 số vũ khí phòng thủ bảo vệ Israel thời gian qua là do Mỹ sản xuất và tài trợ. Điều này cho thấy mức độ lệ thuộc đáng kể của Tel Aviv vào nguồn ngân sách của người đóng thuế Mỹ trong các chiến dịch quân sự. Do đó, việc đầu tư vào công nghệ và nhà máy sản xuất nội địa được xem là giải pháp duy nhất để Israel duy trì quyền tự quyết trong phòng thủ.
Đàm phán về khuôn khổ hợp tác an ninh mới với chính quyền của ông Donald Trump
Trong nỗ lực thay đổi vị thế, Bộ Quốc phòng Israel đã khởi động các cuộc đàm phán với phía Mỹ về một thỏa thuận an ninh mới có thời hạn 10 năm. Mục tiêu trọng tâm của các cuộc thảo luận này là chuyển đổi dần mối quan hệ từ mô hình nhận viện trợ sang đối tác an ninh tương hỗ. Cả hai phía đều mong muốn xây dựng một cấu trúc hợp tác bền vững hơn, giúp Israel giảm bớt gánh nặng tài chính cho đồng minh. Những bất đồng gần đây tại khu vực Gaza và Lebanon càng thúc đẩy tiến trình này diễn ra nhanh chóng và quyết liệt hơn.
Israel dự kiến sẽ phân bổ nguồn lực để đào tạo thêm các thế hệ chỉ huy quân sự tài năng và hiện đại hóa quy trình sản xuất vũ khí. Việc tự chủ về khí tài sẽ giúp quốc gia này không bị gián đoạn nguồn cung trong những tình huống khẩn cấp hoặc khi có sự thay đổi chính sách từ Washington. Thủ tướng Netanyahu tin rằng một hệ thống sản xuất vũ khí độc lập sẽ là trụ cột vững chắc cho vị thế của Israel trong ba thập kỷ tới. Đây được coi là bước ngoặt quan trọng trong lịch sử quan hệ quốc phòng giữa hai quốc gia đồng minh lâu đời này.
Đỗ Vân (tổng hợp)
