HÀ NỘI – Lũ quét tại khu vực giáp Nepal và Trung Quốc khiến 586 người thiệt mạng, gần 2.500 người mất tích, trong khi lực lượng cứu hộ vẫn chạy đua với nguy cơ một hồ nước mới vỡ bất cứ lúc nào.
- Đường dây Etomidate núp bóng vape với dòng tiền 100 tỷ đồng
- 33 thí sinh từ đỗ thành trượt: HSB “vỡ trận” điểm sàn bổ sung
- Bắn vợ bạn vì mâu thuẫn chuyện bìa đất, lĩnh án 8 năm tù
Sáng 26/8, một phần đá nền bên dưới khối băng lớn gần đỉnh Langtang Lirung sụp xuống, kéo theo đá, bùn và nước tràn qua các thung lũng. Thị trấn biên giới Timure của Nepal và cửa khẩu Gyirong của Trung Quốc bị ảnh hưởng nặng, hơn 3.700 người được giải cứu tại Nepal.
Đến cuối ngày 28/8, giới chức Nepal ghi nhận 579 người chết và hơn 1.900 người mất tích, trong khi Trung Quốc có 7 người chết và 554 người chưa rõ tung tích tại huyện Gyirong, Khu tự trị Tây Tạng. Con số thương vong được cảnh báo có thể còn tăng khi các đội cứu hộ tiếp cận những khu vực bị cô lập.
Langtang là công viên quốc gia nổi tiếng của Nepal, nơi có các đoàn leo núi, người hành hương và hoạt động biên mậu qua Gyirong, một tuyến giao thương quan trọng giữa Nepal và Tây Tạng. Khi phần đá và băng đổ xuống, rung chấn tạo ra được xác định tương đương một trận động đất 5,2 độ Richter, trước khi dòng nước cùng bùn đá cuộn xuống phía Nepal và Tây Tạng chỉ trong vài phút.
Mùa hè năm ngoái, khu vực này từng xảy ra một trận lũ nhỏ hơn làm 11 người chết. Tuy nhiên, quy mô lần này vượt xa những gì người dân có thể hình dung, khi hàng trăm người nước ngoài và đoàn hành hương hàng nghìn người tới núi thiêng Kailash đang có mặt trong khu vực.
Cầu cống, đường sá và ít nhất một nhà máy thủy điện bị phá hủy. Liên lạc và điện lưới bị cắt, khiến nhiều bản làng hẻo lánh gần như bị cô lập trong những ngày đầu cứu hộ.
Phía sau dòng lũ là những cảnh báo khó bỏ qua
Điểm khác thường của thảm họa nằm ở nguồn phát sinh. Đây không phải một trận lũ bắt đầu từ mưa lớn, nguyên nhân thường gặp trong mùa mưa ở Nepal, mà bắt nguồn từ sự sụp đổ của cấu trúc đá và băng dưới khối băng Langtang Lirung.
Ông Jakob Steiner, nhà địa chất tại Đại học Graz (Áo), sau khi phân tích ảnh vệ tinh khu vực, nhận định lớp đá nền phía dưới sông băng “như bị ai đó cắt bằng một con dao khổng lồ”. Những quan sát này làm dấy lên lo ngại về tác động của nhiệt độ tăng tại vùng núi Hindu Kush – Himalaya, nơi băng vĩnh cửu có thể suy yếu và làm các sự cố xảy ra đột ngột hơn.
Thảm họa cũng để lại một cuộc khủng hoảng ít được nhìn thấy qua những con số tử vong. UN Women cảnh báo gần 160.000 phụ nữ và trẻ em tại hai huyện Rasuwa và Nuwakot đang chịu ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp, đồng thời có nguy cơ cao hơn đối mặt với bạo lực và bóc lột trong giai đoạn hậu thảm họa.
Trong lúc đó, công tác tìm kiếm vẫn tiếp diễn. Một hồ nước mới hình thành ở thượng nguồn do đá và băng chặn dòng chảy đang được giới chức hai nước theo dõi sát, bởi nếu hồ vỡ, một đợt lũ khác có thể tiếp tục tràn xuống.
Ông David Fisher, Trưởng đại diện Liên đoàn Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế (IFRC) tại Nepal, cảnh báo tại họp báo ở Geneva rằng số người chết “hiện đã rất cao và đáng tiếc nhiều khả năng sẽ còn tiếp tục tăng”.
Giữa những con đường phủ bùn và các bản làng bị chia cắt, người dân vẫn chờ những đội cứu hộ tiếp cận mình.
Vũ Phượng (tổng hợp)
