Kho hàng tự động hóa Ocado: Bước ngoặt của ngành bán lẻ toàn cầu

Meta description: Kho hàng tự động hóa Ocado ở Anh gần như không tiếng người, khi robot và AI đảm nhận hầu hết công việc, mở ra kỷ nguyên mới cho ngành bán lẻ.

Kho hàng tự động hóa Ocado tại Luton (Anh) khiến nhiều người kinh ngạc không phải bởi quy mô, mà bởi… sự yên tĩnh gần như tuyệt đối. Trong không gian rộng lớn, thay vì tiếng máy móc rền vang hay công nhân trao đổi, chỉ còn âm thanh trầm nhẹ của các thiết bị điện tử. Sự “im lặng” này không phải dấu hiệu của đình trệ, mà là minh chứng rõ ràng cho xu hướng công nghệ đang thay đổi toàn bộ diện mạo ngành kho vận.

Kho hàng tự động hóa Ocado – Trái tim của chuỗi cung ứng số

Thành lập năm 2000, Ocado chuyên cung cấp dịch vụ giao hàng tạp hóa trực tuyến tại Anh, đồng thời hợp tác với nhiều đối tác ở châu Âu, Mỹ, Canada và châu Á. Ngành bán lẻ tạp hóa trực tuyến vốn có biên lợi nhuận mỏng, nhất là khi phải gánh thêm chi phí lựa chọn, đóng gói, vận chuyển. Chính vì vậy, Ocado xác định tự động hóa là giải pháp chiến lược để giảm chi phí và tăng hiệu quả.

Tại trung tâm Luton, công nghệ cốt lõi là The Grid – mạng lưới thanh ray khổng lồ ở tầng trên cùng, nơi hàng trăm robot hình hộp di chuyển liên tục, được điều khiển bởi máy tính trung tâm. Nhiệm vụ của chúng là vận chuyển khay hàng đến đúng vị trí cần thiết với tốc độ và độ chính xác gần như tuyệt đối.

Tại trung tâm Luton, công nghệ cốt lõi là The Grid – mạng lưới thanh ray khổng lồ ở tầng trên cùng (Ảnh :internet)

Từ vận chuyển đến đóng gói: Khi robot làm chủ khâu cuối

Ban đầu, robot tại Ocado chỉ đảm nhận vận chuyển khay hàng, còn đóng gói vẫn là công việc của con người. Nhưng nay, sự xuất hiện của cánh tay robot OGRP đã thay đổi hoàn toàn quy trình.

OGRP được trang bị giác hút và camera, cho phép nhận diện, nhấc và đóng gói hàng hóa. Năm ngoái, chưa tới 100 cánh tay robot này đã đóng gói hơn 30 triệu đơn hàng. Hiện tại, kho Luton có 65 cánh tay phối hợp cùng 500 robot vận chuyển.

Nhờ ứng dụng trí tuệ nhân tạo, robot có thể xử lý cả những mặt hàng từng được coi là “khó nhằn” như túi cam mềm dễ bị bóp nát. AI giúp xác định chính xác vị trí đặt giác hút hoặc điều chỉnh lực kẹp song song, kẹp mềm mô phỏng tay người.

Theo Phó Giám đốc điều hành James Matthews, hiện robot đóng gói khoảng 40% khối lượng hàng tạp hóa. Mục tiêu của Ocado là nâng lên 80% trong 2-3 năm tới bằng cách bổ sung thêm đầu gắp mới và mở rộng số lượng cánh tay OGRP lên gần 500 chiếc.

Chiến lược thận trọng để giữ chất lượng dịch vụ

Dù sở hữu công nghệ tiên tiến, kho hàng tự động hóa Ocado không đặt mục tiêu thay thế con người 100%. Một số sản phẩm vẫn cần đến sự khéo léo và linh hoạt của lao động thủ công để tránh hư hại hoặc đảm bảo trải nghiệm khách hàng.

Matthews nhấn mạnh: “Chúng tôi không muốn khách nhận được hộp kem sữa trứng bị nát hoặc hàng hóa bị bánh xe robot cán qua. Tự động hóa phải đi kèm chất lượng dịch vụ, không chỉ là tối đa hóa năng suất.”

Ngoài đóng gói, Ocado cũng nghiên cứu robot dỡ hàng, đặt hàng vào khay của The Grid và chất kệ hàng nặng lên xe tải. Tuy nhiên, khâu giao hàng vẫn do tài xế đảm nhiệm để duy trì sự tương tác trực tiếp với khách.

Cuộc đua tự động hóa toàn cầu

Ocado không phải là người duy nhất trong cuộc chơi này. Chuỗi siêu thị Asda (Anh) đang dùng hệ thống tự động hóa của Swisslog (Thụy Sĩ) và AutoStore (Thụy Điển). Walmart (Mỹ) triển khai robot của Symbotic trong một số khâu. Cuối tháng 6, Amazon công bố đã đạt mốc một triệu robot hoạt động tại hơn 300 trung tâm hoàn thiện đơn hàng trên toàn cầu – minh chứng cho tốc độ lan rộng của xu hướng này.

Dù mỗi doanh nghiệp có chiến lược riêng, điểm chung là hướng đến mô hình “con người + robot”, kết hợp sức mạnh tự động hóa với khả năng xử lý linh hoạt của lao động con người.

Tương lai: Kho hàng im lặng nhưng không vắng bóng con người

Trong 5-10 năm tới, kho hàng không tiếng người sẽ dần trở thành tiêu chuẩn mới của ngành bán lẻ và logistics. Robot và AI sẽ đảm nhận hầu hết các công đoạn lặp lại, chính xác, còn con người tập trung vào vận hành hệ thống, phân tích dữ liệu và giải quyết tình huống đặc biệt.

Kho hàng tự động hóa Ocado không chỉ phản ánh xu hướng công nghệ, mà còn gợi mở câu hỏi lớn về việc đào tạo và chuyển đổi nghề nghiệp cho lực lượng lao động trong kỷ nguyên tự động hóa. Công nghệ đang thay đổi nhanh hơn bao giờ hết, và những doanh nghiệp đi trước sẽ có lợi thế rõ rệt trong cuộc cạnh tranh toàn cầu

Nguồn: VnExpress.