Khứu giác đặc biệt mở ra hướng chẩn đoán bệnh mới

Khứu giác đặc biệt không chỉ giúp phát hiện Parkinson mà còn mở ra tiềm năng chẩn đoán nhiều bệnh hiểm nghèo nhờ “mùi sinh học” trong cơ thể.

Năng lực khác thường của bà Joy Milne, người Scotland, đã khiến cộng đồng khoa học chú ý. Nhờ khứu giác đặc biệt, bà có thể phát hiện bệnh Parkinson từ mùi cơ thể, tạo tiền đề cho nghiên cứu công nghệ y học mới.

Khứu giác đặc biệt chẩn đoán bệnh từ mùi sinh học

Một số bệnh vốn có mùi đặc trưng mà con người có thể nhận ra. Bệnh nhân tiểu đường hạ đường huyết có hơi thở mùi trái cây, người bệnh gan có mùi lưu huỳnh, còn bệnh thận có thể tạo mùi amoniac hoặc tanh cá. Nhiễm khuẩn tả khiến phân có mùi ngọt, lao phổi có thể khiến hơi thở giống mùi bia hỏng.

Tuy nhiên, nhiều căn bệnh khác lại cần tới khứu giác nhạy bén hơn, như trường hợp của Milne. Khả năng hiếm có này đã khơi gợi các nhà khoa học phát triển công cụ chẩn đoán bệnh dựa trên mùi.

Khứu giác đặc biệt chẩn đoán bệnh bằng công nghệ mới

RealNose.ai – công ty công nghệ sinh học tại Mỹ – đang chế tạo “mũi máy” dựa trên thụ thể khứu giác nuôi cấy từ tế bào gốc. Kết hợp trí tuệ nhân tạo, thiết bị này có thể phát hiện ung thư tuyến tiền liệt, căn bệnh cướp đi sinh mạng hàng nghìn nam giới mỗi năm.

Giới chuyên gia kỳ vọng công nghệ này thay thế các xét nghiệm xâm lấn. Theo nhà vật lý học Andreas Mershin, “chó có thể ngửi ra dấu hiệu bệnh, vậy tại sao con người vẫn cần đến kim tiêm để phát hiện ung thư?”.

Khứu giác đặc biệt chẩn đoán bệnh giúp phát hiện sớm

Nhờ gợi ý từ Milne, nhóm của giáo sư Barran tại Đại học Manchester đã phát triển xét nghiệm phát hiện Parkinson chỉ bằng một mẫu lấy ở gáy. Kết quả bước đầu cho thấy độ chính xác cao và có thể áp dụng rộng rãi trong tương lai.

Nếu khứu giác đặc biệt được tái tạo thành công trong phòng thí nghiệm, y học sẽ có thêm một công cụ mạnh mẽ để phát hiện bệnh sớm, từ đó cải thiện tiên lượng và nâng cao tuổi thọ cho hàng triệu người.

Theo: VnExpress