Kinh tế nam châm đất hiếm trỗi dậy mạnh, tiềm năng soán ngôi vương của dầu mỏ khi trở thành tài nguyên chiến lược cho công nghệ cao và chuỗi cung ứng toàn cầu.
- U23 Việt Nam về nước trong vòng vây người hâm mộ
- Độc tôn Vua phá lưới U23 châu Á 2026: Đình Bắc viết trang sử vàng cho bóng đá Việt!
- Mâu thuẫn vợ chồng chỉ vì tiền biếu Tết
Đất hiếm trở thành tài nguyên chiến lược của nền kinh tế hiện đại
Trong bối cảnh chuyển dịch kinh tế toàn cầu, đất hiếm, đặc biệt là nam châm đất hiếm neodymium, đang nổi lên như một nguồn tài nguyên chiến lược, có thể vượt qua dầu mỏ về tầm quan trọng trong tương lai. Đất hiếm không chỉ được sử dụng trong thiết bị điện tử thông thường, mà còn là thành phần thiết yếu của động cơ xe điện, tua-bin gió, robot, hệ thống tự động hóa và các ứng dụng quốc phòng, nơi yêu cầu cao về hiệu suất và độ bền.
Khác với dầu mỏ chủ yếu được sử dụng làm nhiên liệu đốt cháy để tạo năng lượng, đất hiếm đóng vai trò nền tảng trong các ngành công nghệ cao hiện đại. Nhu cầu toàn cầu đối với nam châm neodymium được dự báo tăng trưởng kép khoảng 9% mỗi năm đến năm 2035. Trong đó, xe điện là động lực chính với mức tăng khoảng 11% mỗi năm, cùng sự gia tăng mạnh từ lĩnh vực robot và tự động hóa. Riêng tại Hoa Kỳ, nhu cầu nam châm đất hiếm được dự báo có thể tăng gấp khoảng 5 lần vào năm 2035, cho thấy xu hướng dịch chuyển rõ nét của nền kinh tế toàn cầu sang điện hóa và số hóa.
Về nguồn cung, Trung Quốc hiện nắm giữ gần 49% trữ lượng oxit đất hiếm toàn cầu, đồng thời kiểm soát khoảng 87% công suất tinh luyện và gần 89% sản lượng nam châm đất hiếm. Vị thế này khiến chuỗi cung ứng toàn cầu phụ thuộc lớn vào một quốc gia, làm gia tăng lo ngại về rủi ro gián đoạn trong các ngành công nghiệp then chốt.
Chuỗi cung ứng và đầu tư quốc tế hướng tới giảm phụ thuộc
Trước tầm quan trọng ngày càng gia tăng của đất hiếm, nhiều quốc gia và nền kinh tế lớn đã triển khai các chiến lược đầu tư nhằm giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung tập trung. Hoa Kỳ đã công bố gói đầu tư khoảng 1,6 tỷ USD để xây dựng lại chuỗi cung ứng đất hiếm trong nước, bao gồm khai thác, tinh luyện và sản xuất nam châm phục vụ công nghiệp và quốc phòng.
Song song với đó, các quốc gia tại châu Âu, Bắc Mỹ và Australia đang thúc đẩy hợp tác quốc tế, liên doanh và phát triển công nghệ nhằm mở rộng công suất khai thác, chế biến đất hiếm. Mục tiêu là đảm bảo nguồn cung ổn định cho các lĩnh vực đang tăng trưởng nhanh như xe điện, năng lượng tái tạo, robot, tự động hóa và công nghiệp quốc phòng.
Việc đa dạng hóa chuỗi cung ứng đất hiếm không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro gián đoạn nguồn cung, mà còn tạo ra sự cạnh tranh mới về công nghệ và năng lực sản xuất giữa các quốc gia. Trong bối cảnh đó, đất hiếm đang dần được xem là tài nguyên chiến lược có vai trò tương đương dầu mỏ trong thế kỷ trước, với ảnh hưởng sâu rộng đến kinh tế và địa chính trị toàn cầu.
Theo: Báo Dân trí
