Kỷ nguyên vaccine chống ung thư mở ra hy vọng mới

Sự ra đời của vaccine chống ung thư đánh dấu bước ngoặt lịch sử trong y học, mang đến niềm tin mới cho hàng triệu bệnh nhân trên toàn cầu.

Thế giới đang chứng kiến một kỷ nguyên đặc biệt khi vaccine không chỉ dừng lại ở vai trò phòng ngừa, mà còn trở thành công cụ điều trị ung thư hiệu quả. Đây là thành tựu đột phá mở ra cơ hội sống cho hàng triệu người vốn từng xem căn bệnh này như “án tử”.

Vaccine chống ung thư trong phòng ngừa

Tại Việt Nam, 2 loại vaccine có khả năng giảm nguy cơ mắc ung thư được cấp phép hiện nay là vaccine HPV và vaccine viêm gan B (Ảnh: Dân Trí)

Trong lĩnh vực phòng ngừa, hai loại vaccine tiêu biểu là vaccine HPV và vaccine viêm gan B. HPV là nguyên nhân chính của ung thư cổ tử cung – căn bệnh phổ biến thứ tư ở phụ nữ toàn cầu, với hơn 660.000 ca mắc mới mỗi năm (GLOBOCAN 2024). Vaccine HPV giúp ngăn ngừa hiệu quả, được WHO khuyến cáo tiêm cho thanh thiếu niên từ 9 tuổi. Tại Việt Nam, căn bệnh này gây hơn 2.500 ca tử vong/năm. Chính phủ đã lên kế hoạch đưa vaccine HPV vào chương trình tiêm chủng mở rộng từ năm 2026.

Trong khi đó, viêm gan B mạn tính là thủ phạm hàng đầu gây ung thư gan – căn bệnh khiến hơn 900.000 người tử vong mỗi năm. Vaccine viêm gan B đã được đưa vào tiêm chủng từ năm 1997 và chứng minh khả năng bảo vệ hiệu quả, đặc biệt khi tiêm cho trẻ sơ sinh trong vòng 24 giờ đầu sau sinh.

Vaccine chống ung thư trong điều trị

Thế giới đang chạy đua nghiên cứu vaccine điều trị ung thư được cá nhân hóa với mỗi bệnh nhân (Ảnh: Dân Trí)

Không chỉ dừng ở phòng ngừa, vaccine điều trị đang trở thành liệu pháp mới. Provenge, được FDA phê duyệt từ năm 2010, là vaccine đầu tiên điều trị ung thư tuyến tiền liệt di căn. Nó giúp kéo dài sự sống cho bệnh nhân từ 4-6 tháng và hiện tiếp tục được nghiên cứu cho các dạng ung thư khác.

Gần đây, Nga công bố vaccine Enteromix có khả năng điều trị ung thư đại trực tràng. Khác với hóa trị và xạ trị, Enteromix hoạt động bằng cách nhắm mục tiêu tế bào ung thư, giúp giảm khối u tới 80% và cải thiện tỷ lệ sống sót.

Ngoài ra, nhiều quốc gia cũng đẩy mạnh nghiên cứu vaccine điều trị cá nhân hóa dựa trên công nghệ mRNA, trong đó có Đại học Tufts (Mỹ) với vaccine thử nghiệm cho ung thư vú, da và buồng trứng giai đoạn cuối.

Sự phát triển của vaccine chống ung thư đánh dấu bước ngoặt quan trọng, mang đến hy vọng biến ung thư thành căn bệnh có thể kiểm soát. Tuy nhiên, chi phí, khả năng tiếp cận và thời gian nghiên cứu vẫn là thách thức lớn.

Theo: Dân Trí