Giới quan sát nhận định tuyên bố mới của Nga về quyền hạt nhân của Iran và sự linh hoạt từ Washington đang mở ra một giai đoạn mới cho đàm phán hạt nhân.
- Đài Loan kiên quyết bảo vệ mối quan hệ an ninh lịch sử với Mỹ
- Căng thẳng Mỹ – Iran: Ông Trump chuẩn bị các kịch bản ném bom quy mô
- Xuất khẩu ethane Mỹ sang Trung Quốc đạt kỷ lục giữa biến động địa chính trị
Lập trường của Nga và bài toán quyền lợi hạt nhân
Trong một diễn biến quan trọng vào ngày 18/5 tại Matxcơva, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov đã lên tiếng bảo vệ quyền làm giàu uranium của Iran vì mục đích dân sự. Ông Lavrov lập luận rằng với tư cách là một thành viên của Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân, Tehran có đầy đủ cơ sở pháp lý để thực hiện các hoạt động này. Phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang duy trì chiến dịch gây áp lực tối đa lên nước này.
Một số nhà quan sát cho rằng, tuyên bố của ông Lavrov không chỉ đơn thuần là sự ủng hộ ngoại giao mà còn là thông điệp Nga sẽ không can thiệp sâu vào các thỏa thuận song phương giữa Mỹ và Iran. Ngoại trưởng Nga khẳng định Matxcơva sẽ tôn trọng và ủng hộ bất cứ kết quả nào mà hai đối thủ lâu năm này tự thống nhất được. Điều này cho thấy Nga đang cố gắng duy trì một khoảng cách chiến lược, vừa bảo vệ các nguyên tắc quốc tế vừa tránh bị lôi kéo vào các tranh chấp trực tiếp.
Việc Nga đứng ngoài tiến trình đàm phán được giới phân tích đánh giá là một bước đi thận trọng. Ông Lavrov nhấn mạnh sự cần thiết của một thỏa thuận tự nguyện từ cả hai phía là Washington và Tehran. Điều này giúp tạo ra một không gian đối thoại độc lập hơn cho hai quốc gia, đồng thời giảm bớt các biến số từ bên ngoài có thể làm phức tạp thêm tình hình vốn đã rất nhạy cảm tại khu vực Trung Đông.
Làm giàu uranium những bước lùi và tiến tại bàn đàm phán Pakistan
Ngày 18/5 cũng ghi nhận những chuyển động mới từ phía Washington khi một nguồn tin cấp cao của Iran tiết lộ với Reuters về sự “linh hoạt” của Mỹ. Theo đó, Mỹ có thể cho phép Iran duy trì các hoạt động hạt nhân hòa bình ở mức độ hạn chế dưới sự giám sát của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA). Đây là một sự thay đổi đáng kể so với những yêu cầu khắt khe trước đây, cho thấy mong muốn tìm kiếm một lối thoát cho cuộc khủng hoảng.
Tuy nhiên, giới quan sát cảnh báo rằng chương trình hạt nhân và làm giàu uranium vẫn là những nội dung khó đạt được đồng thuận nhất. Do tính chất phức tạp, cả Mỹ và Iran đã đồng ý hoãn giải quyết các vấn đề này sang những vòng đàm phán tiếp theo. Hiện tại, Iran đang tập trung vào các yêu cầu thực tế hơn như chấm dứt chiến sự, đảm bảo an toàn cho eo biển Hormuz và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đánh vào ngành vận tải biển.
Trong khi đó, vấn đề tài sản bị đóng băng vẫn là một điểm gây tranh cãi lớn khi Mỹ chỉ đồng ý giải phóng 25% số tiền theo từng giai đoạn. Theo người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei, các cuộc trao đổi thông qua trung gian Pakistan đang diễn ra liên tục để xem xét các đề xuất mới. Cả hai bên đều đã gửi phản hồi, thể hiện sự nỗ lực nhất định trong việc duy trì kênh liên lạc dù các mục tiêu cốt lõi như dỡ bỏ hoàn toàn lệnh trừng phạt vẫn còn ở phía trước.
Theo: Báo Tuổi Trẻ
