Thụy Sĩ — Pakistan cùng Qatar điều phối việc thiết lập Ủy ban Cấp cao nhằm giám sát lộ trình giải quyết dứt điểm các tranh chấp chính trị. Hai bên dự kiến duy trì hội đàm cấp kỹ thuật suốt tuần này để cụ thể hóa các điều khoản trong Bản ghi nhớ hiểu biết.
- Vua Anh công khai thuế cá nhân nhằm minh bạch hóa ngân khố hoàng gia
- Thủ tướng Benjamin Netanyahu bị cáo buộc nỗ lực phá hoại thỏa thuận hòa bình Mỹ và Iran
- Trump dọa xóa sổ Iran nếu đàm phán tại Thụy Sĩ thất bại
Cơ chế giám sát chính trị mới giúp thúc đẩy tiến trình đàm phán tại Thụy Sĩ
Sau phiên thảo luận thâu đêm ngày 21/6, Mỹ và Iran đã đi đến thống nhất quan trọng về việc thiết lập một Ủy ban Cấp cao. Theo tuyên bố chung từ hai quốc gia trung gian là Pakistan và Qatar, đơn vị này đóng vai trò cung cấp sự giám sát chính trị đối với toàn bộ tiến trình trung gian giữa hai phía. Các trưởng đoàn đàm phán có trách nhiệm báo cáo định kỳ cho Ủy ban và trực tiếp dẫn dắt các nhóm làm việc chuyên sâu về hạt nhân và lệnh trừng phạt. Những nhóm này sẽ tập trung giải quyết ba trụ cột chính nhằm đảm bảo việc thực hiện hiệu quả Bản ghi nhớ hiểu biết (MOU) đã ký kết, đồng thời thiết lập cơ chế giám sát và giải quyết các tranh chấp phát sinh.
Bên cạnh đó, các phái đoàn tại Thụy Sĩ cũng đồng ý rằng tiến trình đàm phán sẽ được ấn định kéo dài trong vòng 60 ngày. Mục tiêu cốt lõi của khung thời gian này là giải quyết triệt để những khác biệt còn tồn đọng trong lập trường của mỗi bên để hướng tới một văn bản cuối cùng. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmaeil Baghaei, khẳng định các cuộc hội đàm cấp kỹ thuật sẽ tiếp tục diễn ra trong phần còn lại của tuần. Những nỗ lực này nhằm xây dựng nền tảng vững chắc cho các cuộc thương lượng cuối cùng, giúp hạ nhiệt căng thẳng khu vực sau thời gian dài đối đầu căng thẳng giữa Washington và Tehran.
Các bên trung gian nỗ lực duy trì đối thoại sau những đe dọa tấn công quân sự
Tiến trình đàm phán từng đứng trước nguy cơ đổ vỡ khi Iran ban đầu từ chối tiếp tục đối thoại vào ngày 21/6. Nguyên nhân xuất phát từ việc Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra những lời đe dọa về việc tấn công trở lại và kiểm soát các tuyến hàng hải huyết mạch. Tuy nhiên, nhờ vai trò điều phối tích cực của Qatar và Pakistan, hai phái đoàn đã quay lại bàn đàm phán để thảo luận về các điều khoản kỹ thuật cần thiết. Các bên trung gian đã nỗ lực duy trì không khí đối thoại mang tính xây dựng, giúp các bên vượt qua rào cản tâm lý và tập trung vào những lợi ích chung về an ninh và kinh tế khu vực.
Trong khuôn khổ các thỏa thuận mới, Mỹ và Iran cũng đạt được đồng thuận quan trọng về việc đảm bảo an toàn cho tàu thuyền lưu thông qua eo biển Hormuz. Đây là một trong những hành lang vận tải năng lượng quan trọng nhất thế giới, thường xuyên chịu ảnh hưởng bởi các biến động chính trị giữa hai nước. Việc thống nhất đảm bảo tự do hàng hải được xem là bước đi thực chất nhằm giảm thiểu rủi ro xung đột vũ trang trực tiếp. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nhận định rằng những tiến triển sơ bộ này chính là cơ sở để khởi động các kế hoạch tái thiết và phát triển quy mô lớn cho quốc gia Trung Đông này.
Đỗ Vân (tổng hợp)
