Trong thế giới sinh vật, cá leo cây là hiện tượng độc đáo bậc nhất. Chúng không chỉ bơi dưới nước mà còn có thể đi bộ, leo trèo trên thân cây ngập mặn. Khả năng sống lưỡng cư kỳ diệu biến chúng thành “quái ngư” hiếm hoi và đặc sản ở nhiều vùng Việt Nam.
- .Người Hà Nội mở cửa tiệm đón khách ngày đại lễ
- Cháy xưởng sản xuất bóng đèn bùng nổ tại TPHCM
- Vụ cháy xưởng bóng đèn gây thiệt hại ở TPHCM
Đặc điểm sinh học độc đáo
Giữa những cánh rừng đước ngập mặn ở Đông Nam Á và Úc, có một loài sinh vật khiến giới khoa học phải kinh ngạc: cá leo cây, hay còn gọi là cá thòi lòi. Khác với hầu hết các loài cá khác, chúng không chỉ sống dưới nước mà còn có thể đi bộ trên bùn, thậm chí leo lên cây để kiếm ăn.
Cá leo cây thuộc chi Periophthalmus, họ Oxudercidae. Chúng sở hữu đôi mắt lồi có khả năng xoay độc lập, quan sát cả trên cạn lẫn dưới nước. Hai vây ngực phát triển như những chiếc chân, giúp chúng “bước đi” hoặc bật nhảy trên mặt bùn ẩm. Không chỉ hô hấp bằng mang, chúng còn hấp thụ oxy qua da, đặc biệt ở vùng miệng và mang, nhờ đó có thể sống trên cạn trong thời gian dài.
Khả năng săn mồi và leo trèo
Cá leo cây là loài ăn tạp, thức ăn gồm côn trùng, giun đất, tảo và các sinh vật nhỏ khác. Với đôi mắt tinh anh, chúng dễ dàng phát hiện con mồi từ xa, rồi nhanh nhẹn tiến lại bằng những bước đi vụng về nhưng hiệu quả. Đặc biệt, loài cá này có thể leo lên rễ và thân cây ngập mặn nhờ vây ngực và đuôi chắc khỏe. Khả năng leo trèo không chỉ giúp chúng mở rộng phạm vi kiếm ăn mà còn là cách để tránh kẻ thù khi thủy triều rút.
Sự tồn tại của cá leo cây thể hiện khả năng thích nghi kỳ diệu của sinh vật trong môi trường khắc nghiệt. Chúng giữ vai trò quan trọng trong hệ sinh thái rừng ngập mặn, góp phần cân bằng chuỗi thức ăn. Tuy nhiên, loài cá này cũng đang chịu nhiều tác động tiêu cực từ con người như ô nhiễm, chặt phá rừng đước và biến đổi khí hậu.
Cá leo cây – đặc sản độc đáo ở Việt Nam
Ở Việt Nam, cá leo cây thường được gọi là cá Còi hoặc cá thòi lòi. Chúng có chiều dài trung bình 10 – 15 cm, thân trơn bóng màu đen nhạt, đầu giống cá trê, răng sắc và vây ngực khỏe. Cá thường đào hang dưới bùn để trú ẩn, chỉ ngoi lên kiếm ăn khi thủy triều rút. Người dân có thể bắt cá bằng tay, gậy, lưới hoặc bẫy, trong đó mùa đánh bắt ngon nhất là từ tháng Giêng đến tháng 5 âm lịch.
Cá leo cây được xem là đặc sản của nhiều vùng, nổi bật là Thanh Hóa và Cà Mau. Thịt cá chắc, ngọt và có thể chế biến theo nhiều cách: hấp, nướng, kho, tạo nên hương vị đậm đà, lạ miệng khiến du khách khó quên. Không chỉ độc đáo về tập tính sinh học, cá leo cây còn là món ăn gắn liền với đời sống và văn hóa ẩm thực của người dân miền sông nước Việt Nam.
nguồn: phunutoday
