Luật BHXH mới: Giúp nhiều người sớm hưởng lương hưu

Luật BHXH mới có hiệu lực từ 1/7/2025 mở rộng quyền lợi cho người lao động khi giảm điều kiện đóng bảo hiểm xuống còn 15 năm và bổ sung nhiều trường hợp được nghỉ hưu sớm. Đây là bước tiến quan trọng giúp nhiều người dễ dàng tiếp cận lương hưu.

Điều kiện chung để được hưởng lương hưu

Theo Luật BHXH 2024, để được hưởng chế độ hưu trí, người lao động phải đồng thời đáp ứng điều kiện về thời gian đóng BHXH và độ tuổi nghỉ hưu.

Về thời gian đóng BHXH: Người lao động tham gia BHXH bắt buộc chỉ cần có từ đủ 15 năm trở lên thay vì 20 năm như quy định cũ. Đây là điểm mới quan trọng, mở rộng cơ hội cho nhóm lao động có quá trình tham gia ngắn, gián đoạn. Với người tham gia BHXH tự nguyện, yêu cầu thời gian cũng tương tự, từ đủ 15 năm.

Về độ tuổi nghỉ hưu: Được áp dụng theo lộ trình tại Bộ luật Lao động 2019. Cụ thể:

Nam: từ đủ 60 tuổi 3 tháng (năm 2021), mỗi năm tăng thêm 3 tháng cho đến đủ 62 tuổi (năm 2028).
Nữ: từ đủ 55 tuổi 4 tháng (năm 2021), mỗi năm tăng thêm 4 tháng cho đến đủ 60 tuổi (năm 2035).

Như vậy, Luật BHXH mới không chỉ hạ thời gian đóng xuống còn 15 năm mà còn bảo đảm lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu, tạo sự công bằng và bền vững cho hệ thống an sinh xã hội.

Luật BHXH mới bổ sung trường hợp nghỉ hưu sớm

Luật BHXH mới cho phép một số nhóm lao động được nghỉ hưu trước tuổi, nhưng vẫn phải đáp ứng điều kiện về thời gian đóng BHXH. Cụ thể:

Người làm việc trong môi trường nặng nhọc, độc hại hoặc ở vùng đặc biệt khó khăn, nếu có từ đủ 15 năm đóng BHXH trở lên, được nghỉ hưu sớm tối đa 5 năm.
Người khai thác than hầm lò có từ đủ 15 năm đóng BHXH, được nghỉ hưu sớm tối đa 10 năm.
Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công an nhân dân và một số đối tượng đặc thù khác được nghỉ hưu sớm tối đa 5 năm khi có đủ 15 năm tham gia BHXH.
Người bị nhiễm HIV/AIDS do rủi ro nghề nghiệp, chỉ cần đóng đủ 15 năm, không bắt buộc về tuổi nghỉ hưu.

Những quy định này tạo thêm điều kiện cho những người lao động đặc thù hoặc làm việc trong môi trường khắc nghiệt được đảm bảo quyền lợi khi sức khỏe không cho phép tiếp tục công việc.

Quy định về nghỉ hưu sớm do suy giảm sức khỏe

Ngoài các trường hợp trên, người bị suy giảm khả năng lao động cũng được phép nghỉ hưu sớm. Điều kiện gồm:

Đóng BHXH từ đủ 20 năm trở lên.
Được nghỉ sớm từ 5 – 10 năm tùy mức suy giảm sức khỏe.

Cụ thể:

Người suy giảm khả năng lao động từ 61% đến dưới 81% được nghỉ hưu sớm tối đa 5 năm.
Người suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên được nghỉ hưu sớm tối đa 10 năm.
Người có từ đủ 15 năm làm nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm và đồng thời bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên cũng được hưởng chế độ hưu trí, song lương hưu sẽ thấp hơn.

Đáng chú ý, lương hưu trong các trường hợp nghỉ trước tuổi sẽ bị trừ 2% cho mỗi năm nghỉ sớm, nhằm đảm bảo cân đối cho quỹ bảo hiểm và duy trì sự công bằng với các đối tượng khác.

Một số lưu ý quan trọng khi tính lương hưu

Người lao động cần chú ý đến các quy định đặc thù để tránh thiệt thòi về quyền lợi:

Nếu hồ sơ chỉ ghi năm sinh, ngày mặc định là 1/1 của năm đó; nếu có tháng và năm thì tính ngày 1 của tháng.
Thời gian công tác tại chiến trường trước 30/4/1975 (B, C) và trước 31/8/1989 (K) được tính như làm việc ở vùng có phụ cấp khu vực hệ số 0,7.
Thời gian đóng BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện được cộng dồn. Người có từ đủ 15 năm đóng BHXH bắt buộc và đủ tuổi nghỉ hưu sẽ hưởng chế độ hưu trí theo quy định của BHXH bắt buộc.

Bước tiến mới trong bảo đảm an sinh xã hội

Theo đánh giá từ cơ quan chuyên môn, việc giảm điều kiện về số năm đóng BHXH xuống 15 năm và bổ sung nhiều trường hợp được nghỉ hưu sớm là một bước tiến quan trọng. Điều này không chỉ tạo điều kiện cho lao động có quá trình tham gia ngắn hoặc gián đoạn vẫn có cơ hội hưởng lương hưu, mà còn khuyến khích người dân tham gia BHXH sớm và liên tục.

Luật BHXH mới vì vậy được kỳ vọng sẽ gia tăng tỷ lệ bao phủ an sinh, giúp người lao động an tâm hơn về tài chính khi về già, đồng thời góp phần củng cố hệ thống an sinh xã hội của đất nước trong bối cảnh dân số đang bước vào giai đoạn già hóa nhanh.

Theo: Phunutoday