Nhiều chuyên gia đề xuất thay thế khái niệm “lương tối thiểu” bằng “lương tối thiểu đủ sống” trong Văn kiện Đại hội Đảng XIV nhằm phù hợp giai đoạn phát triển mới và bảo đảm đời sống người lao động.
Lương tối thiểu đủ sống không chỉ là mức sống tối thiểu
Tại hội nghị lấy ý kiến góp ý cho dự thảo Văn kiện Đại hội XIV do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tổ chức, TS Phạm Thu Lan – nguyên Phó Viện trưởng Viện Công nhân và Công đoàn – cho rằng khái niệm lương tối thiểu (LTT) đã không còn phù hợp với bối cảnh Việt Nam bước vào nhóm nước thu nhập trung bình cao.
Bà Lan nhắc lại rằng Bộ Luật Lao động 2012 đã xác định mức LTT phải bảo đảm mức sống tối thiểu của người lao động (NLĐ) và gia đình họ. Hội đồng Tiền lương quốc gia cũng đã vận dụng quy định này để xây dựng phương pháp tính lương dựa trên dữ liệu khảo sát mức sống của khoảng 9.000 hộ gia đình có người làm công ăn lương.
Tuy nhiên, mức sống tối thiểu ở đây vẫn dựa trên chuẩn nghèo, chứ không phải mức sống trung bình của xã hội. Điều này khiến lương tối thiểu không còn theo kịp điều kiện phát triển hiện nay.
Lương tối thiểu đủ sống là xu hướng quốc tế
Theo Oxfam, lương đủ sống là mức lương thấp nhất đủ để người lao động làm việc toàn thời gian có thể chi trả các nhu cầu cơ bản như thực phẩm, nhà ở, y tế, giáo dục, đi lại, quan hệ xã hội và tích lũy cho tình huống rủi ro.
Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) cũng định nghĩa lương đủ sống là mức bảo đảm đời sống thỏa đáng cho NLĐ và gia đình họ, phù hợp điều kiện quốc gia và tính trong thời gian làm việc tiêu chuẩn. Như vậy, lương đủ sống vẫn là mức tối thiểu, nhưng phải đủ sống chứ không chỉ sống tối thiểu.
TS Phạm Thu Lan khẳng định: “Nếu tiếp tục giữ khái niệm lương tối thiểu như hiện nay, tư duy phát triển sẽ không thay đổi. Còn khi chuyển sang khái niệm lương tối thiểu đủ sống, phương pháp tính cũng phải thay đổi theo, tham chiếu mức sống xã hội, không dựa vào chuẩn nghèo”.
Đề xuất bổ sung khái niệm vào Văn kiện Đại hội XIV
TS Phạm Thu Lan đề nghị bổ sung nội dung về “tiền lương tối thiểu đủ sống” vào Báo cáo chính trị trình Đại hội XIV, đồng thời đưa mục tiêu chuyển đổi phương pháp tính lương vào nhiệm vụ phát triển đất nước giai đoạn mới.
Bà nhấn mạnh, “thêm chữ đủ sống không chỉ là thay đổi ngôn từ, mà là thay đổi nhận thức, tạo cơ sở chính sách mới, góp phần nâng cao năng suất lao động và bảo đảm công bằng xã hội”. Việc này cũng phù hợp quan điểm của Chính phủ: “Không hy sinh tiến bộ, công bằng, an sinh xã hội để chạy theo tăng trưởng đơn thuần”.
Ngoài ra, trong dự thảo chương trình hành động của Trung ương, bà Lan đề xuất bổ sung nội dung đổi mới phương pháp tính lương theo chuẩn quốc tế, bảo đảm mức lương đủ sống cho người lao động.
Theo các chuyên gia, đã đến lúc Việt Nam cần chính thức chuyển từ “lương tối thiểu” sang “lương tối thiểu đủ sống”, không chỉ để bảo đảm đời sống người lao động mà còn góp phần ổn định xã hội và thúc đẩy phát triển kinh tế trong giai đoạn mới.
Theo: Người Lao Động
