Ngày 08/7, Tổng thống Mỹ Donald Trump rời hội nghị thượng đỉnh NATO tại Thổ Nhĩ Kỳ trên chiếc VC-25A cũ thay vì chiếc Boeing 747-8 mới do Qatar tặng — quyết định bất ngờ mà truyền thông Mỹ dẫn nguồn thạo tin cho biết là theo khuyến nghị của Mật vụ Mỹ.
- Hải Phòng nâng mức quà cho người có công và người cao tuổi
- Nhân viên ngân hàng ở Quảng Trị lừa đảo hơn 29 tỷ đồng của người dân
- Ông Trump đổi chuyên cơ về nước giữa lo ngại an ninh sau hội nghị NATO
Ông Trump ngày 07/7 nói với báo chí rằng ông đổi máy bay “vì hoài niệm”. Nhưng khi rời Ankara, ông lên máy bay nhanh bất thường, trước khi các phóng viên kịp chụp ảnh như thường lệ; hành khách được yêu cầu kéo rèm cửa sổ trước khi cất cánh. Sau đó, ông Trump nói với phóng viên rằng có lẽ họ được yêu cầu làm vậy vì đang ở trên “một chuyến bay nguy hiểm” do mối đe dọa từ Iran.
Chiếc VC-25A cũ hoạt động gần 40 năm được trang bị hệ thống cảnh báo tên lửa tiếp cận, tổ hợp gây nhiễu hồng ngoại có thể làm mù tên lửa phòng không đang bay tới và hệ thống mồi nhử đánh lạc hướng tên lửa. Chiếc Boeing 747-8 mới rộng hơn, tiện nghi hơn — nhưng theo hai cựu quan chức an ninh quốc gia Mỹ, không có các hệ thống phòng thủ tiên tiến đó, không có khả năng tiếp dầu trên không và không được trang bị hệ thống liên lạc bảo mật cần thiết để tổng thống quản lý tình huống khẩn cấp.
“Do không đủ thời gian, chiếc máy bay không được nâng cấp đầy đủ theo tiêu chuẩn của Không lực Một, nên vẫn còn thiếu một số hệ thống về an ninh, thông tin liên lạc và hỗ trợ nhiệm vụ”, cựu Bộ trưởng Không quân Frank Kendall nói. Ông ước tính chiếc chuyên cơ do Qatar tặng sẽ cần 3–4 năm cải tiến mới đạt tiêu chuẩn đội chuyên cơ VC-25A cũ. Một cựu quan chức an ninh quốc gia Mỹ nói thẳng: “Máy bay này được chế tạo để đảm bảo tính thẩm mỹ, không phải để thực thi nhiệm vụ.
Chiếc Boeing 747-8 trị giá khoảng 400 triệu USD do Qatar tặng Mỹ năm 2025, được nhà thầu quốc phòng L3Harris hoán cải trong khoảng một năm với nhiều hạng mục ban đầu bị bỏ qua để kịp tiến độ. Chuyến bay đến NATO tại Ankara là chuyến công du quốc tế đầu tiên của máy bay này, diễn ra đúng lúc CENTCOM đang không kích Iran — quốc gia có chung biên giới với Thổ Nhĩ Kỳ. Mười ba thượng nghị sĩ Dân chủ do Thượng nghị sĩ Christopher Murphy dẫn đầu đã gửi thư yêu cầu Không quân Mỹ giải trình về quá trình cải tạo và đặt câu hỏi liệu máy bay đã được trang bị đầy đủ hệ thống an ninh hay chưa; ước tính chi phí hoán cải có thể vượt 1 tỷ USD.
Nhà Trắng ngày 10/7, không trả lời trực tiếp các câu hỏi về năng lực của chiếc máy bay mới, nhưng Giám đốc truyền thông Steven Cheung khẳng định máy bay “được trang bị các quy trình an ninh ở mức cao nhằm bảo đảm an toàn cho tổng thống”. Bộ trưởng Không quân Troy Meink cũng khẳng định lực lượng này đã “đánh giá tỉ mỉ mọi yêu cầu” và máy bay vẫn đáp ứng các tiêu chuẩn dành cho tổng thống. Chiếc VC-25A hạ cánh xuống căn cứ Mildenhall, Anh, vào đêm 09/7; ông Trump sau đó chuyển sang chiếc Boeing 747-8 mới để bay về Washington.
Ninh Lý (tổng hợp)
.
