Mojtaba Khamenei định hình Iran giữa lúc cha được quốc tang

Tehran tổ chức quốc tang cho cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei trong khi người kế nhiệm Mojtaba Khamenei đang định hình một học thuyết cứng rắn hơn trong bộ máy chính trị Iran

Lễ cầu nguyện diễn ra tại Đại giáo đường Grand Mosalla ở Tehran ngày 05/7, do Đại giáo chủ Jafar Sobhani chủ trì, với sự hiện diện của Tổng thống Masoud Pezeshkian, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf và Chánh án Tòa tối cao Gholamhossein Mohseni Ejei. Tư lệnh IRGC Ahmad Vahidi cũng có mặt, cùng đại diện hơn 100 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có Nga, Trung Quốc, Pakistan, Ấn Độ và Thổ Nhĩ Kỳ.

Ba người con trai của cố lãnh tụ — Masoud, Meysam và Mostafa — dự lễ cùng bốn thành viên khác trong gia đình. Mojtaba Khamenei, người kế nhiệm, vắng mặt.

Ngoại trưởng Abbas Araghchi gặp riêng các phái đoàn Hamas và Hezbollah đến Tehran dự tang lễ. Tại Washington, Tổng thống Trump xác nhận với Axios rằng “súng sẽ không nổ” trong thời gian Iran tổ chức quốc tang, đồng thời nói quân đội Mỹ có thể xóa sổ toàn bộ người có mặt tại tang lễ, nhưng như vậy thì “sẽ chẳng còn ai ngồi vào bàn đàm phán”.

Đại sứ quán Iran tại Armenia đáp lại rằng con người có thể bị sát hại nhưng lý tưởng thì không. Cùng ngày, chuẩn tướng Mohammad Akraminia, người phát ngôn quân đội Iran, tuyên bố nước này đang dùng thời gian ngừng bắn để tăng cường năng lực tác chiến, và cảnh báo bất kỳ sai lầm nào của đối phương đều sẽ hứng đòn đáp trả quyết liệt.

Ông Khamenei và một số quan chức cấp cao thiệt mạng trong đợt không kích của Mỹ và Israel ngày 28/2. Hệ thống chính trị Tehran vượt qua cú sốc đó và tiếp tục vận hành — Washington không đạt được mục tiêu thay đổi chế độ, nhưng có thể đã thúc đẩy một sự thay đổi từ bên trong.

Mojtaba Khamenei chọn đối đầu trực diện hơn cha mình, cả trong nước lẫn đối ngoại. Ông không kích đáp trả các nước láng giềng và đẩy cuộc xung đột với Mỹ và Israel đến sát ngưỡng bùng phát ở tầm khu vực.

Tehran tập trung vào năng lực răn đe. Việc kiểm soát eo biển Hormuz là minh chứng rõ nhất: nếu Iran không thể ổn định, các nước khác cũng không thể tiếp tục mua bán dầu mỏ như trước.

Linh cữu ông Khamenei được rước đến các thành phố thánh địa Najaf và Karbala ở Iraq — nơi đặt những địa chỉ linh thiêng nhất của cộng đồng Hồi giáo dòng Shiite. Đó không chỉ là nghi lễ tang ma; đó là tuyên bố rằng Tehran vẫn giữ ảnh hưởng trong thế giới Shiite, dù lãnh tụ đã không còn.

Vũ Phượng (tổng hợp)