Mojtaba Khamenei kế nhiệm cha: Bước ngoặt lịch sử và tương lai quyền lực tại Iran

Việc ông Mojtaba Khamenei kế nhiệm cha mình làm Lãnh tụ Tối cao Iran đánh dấu cột mốc lịch sử chưa từng có. Kết quả này gửi đi thông điệp mạnh mẽ về sự tiếp nối các chính sách cứng rắn tại Tehran.

Nhân vật quyền lực đứng sau hậu trường

Ngày 8/3 Hội đồng Chuyên gia Iran gồm 88 thành viên vừa chính thức bổ nhiệm ông Mojtaba Khamenei làm Lãnh tụ Tối cao thứ ba của Cộng hòa Hồi giáo. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử quốc gia này chứng kiến sự chuyển giao quyền lực theo mô hình con trai kế nhiệm cha ở vị trí lãnh đạo tối cao.

Sinh năm 1969, con trai thứ hai của cố Lãnh tụ Ali Khamenei đã dành nhiều năm xây dựng tầm ảnh hưởng thầm lặng trong bộ máy quan chức. Dù chưa đạt đến cấp bậc Mujtahid trong luật Hồi giáo, ông vẫn được xem là nhân vật trung tâm có mối quan hệ mật thiết với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) và các mạng lưới kinh tế.

Sự hiện diện của ông Mojtaba trở nên rõ nét hơn khi ông làm việc tại văn phòng của cha, đóng vai trò then chốt trong các biến động chính trị quan trọng. Ông được cho là đã huy động các mạng lưới IRGC để thúc đẩy chiến thắng của chính trị gia cứng rắn Mahmoud Ahmadinejad năm 2005 và đã bị Hoa Kỳ đưa vào danh sách trừng phạt năm 2019.

Tín hiệu về sự tiếp nối chính sách cứng rắn

Việc lựa chọn Mojtaba Khamenei được giới quan sát quốc tế đánh giá là nỗ lực bảo tồn di sản chính trị và các chính sách của người tiền nhiệm. Theo bà Maha Yahya từ Trung tâm Nghiên cứu Trung Đông Carnegie, đây là tín hiệu cho thấy Iran sẽ không thay đổi lập trường trước các áp lực quân sự từ Mỹ và Israel.

Mặc dù thiếu kinh nghiệm quản lý hành chính công khai vì chưa từng lãnh đạo một tổ chức lớn nào, tân Lãnh tụ được kỳ vọng sẽ duy trì cấu trúc quyền lực hiện tại. Điều này đồng nghĩa với việc Iran khó có thể sớm chấp nhận các thỏa thuận nhượng bộ hoặc tiến hành đàm phán ngắn hạn với các đối thủ phương Tây. Việc bổ nhiệm ông Mojtaba là dấu hiệu cho thấy lãnh đạo mới của Iran nhiều khả năng sẽ tiếp tục di sản và các chính sách của ông Ali Khamenei.

Ông Mojtaba không có thành tích quản lý hành chính, vì chưa từng lãnh đạo một tổ chức hay thực thể lớn nào. Ông cũng hiếm khi đưa ra các tuyên bố công khai về các vấn đề xã hội, kinh tế, văn hóa và chính trị của đất nước. Quyết định bổ nhiệm diễn ra sau khi cố Lãnh tụ Ali Khamenei thiệt mạng trong cuộc không kích cuối tháng trước. Bước đi này khẳng định giới cầm quyền tại Tehran ưu tiên sự ổn định tuyệt đối và lòng trung thành với hệ tư tưởng đã tồn tại suốt bốn thập kỷ qua.

Theo: Báo Dân trí