Mức tiêu thụ nhiên liệu đang khiến ngành ô tô Việt Nam đứng ngồi không yên. Nếu áp dụng, nhiều mẫu xe phổ biến có thể bị loại khỏi thị trường, buộc các hãng xe phải đẩy mạnh lộ trình điện hóa để đáp ứng yêu cầu cắt giảm khí thải.
- Ăn quá nhanh: Và những hệ lụy với sức khỏe
- Những ngành nghề dễ xin việc: Nhất trong 5-10 năm tới
- Áp lực thi cử từ lớp một: Huy chương sáng, đam mê tắt
Đề xuất siết chặt mức tiêu thụ nhiên liệu
Theo dự thảo Tiêu chuẩn kỹ thuật Quốc gia về mức tiêu thụ nhiên liệu trung bình (CAFC) do Bộ Xây dựng đưa ra; đến năm 2030, mức tiêu hao nhiên liệu trung bình của toàn bộ xe con bán ra không vượt quá 4,83 lít/100km. Đây được xem là bước đi mạnh mẽ nhằm giảm phát thải khí nhà kính; đồng thời phù hợp với cam kết quốc tế về biến đổi khí hậu.
Cơ chế bù trừ cũng được áp dụng theo mô hình quốc tế. Nếu vượt ngưỡng, doanh nghiệp có thể mua tín chỉ từ các hãng có xe tiết kiệm nhiên liệu hơn. Tuy nhiên, nếu trong vòng ba năm liên tiếp vẫn không đạt chuẩ; doanh nghiệp buộc phải ngừng sản xuất hoặc lắp ráp cho tới khi có giải pháp khắc phục.
Đề xuất này được kỳ vọng thúc đẩy xu hướng điện hóa phương tiện, nhưng cũng tạo sức ép lớn cho các hãng ô tô vốn đang phụ thuộc vào xe động cơ đốt trong.
Xe xăng dầu đối diện nguy cơ bị loại bỏ
Theo Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), mục tiêu 4,83 lít/100km là quá khắt khe và có thể khiến nhiều dòng xe phổ biến không đạt chuẩn. Hiện nay, khoảng 96% xe chạy xăng và 14% xe hybrid trên thị trường Việt Nam vượt mức quy định.
Ví dụ, Mitsubishi Xpander – mẫu xe bán chạy hàng đầu – có mức tiêu hao trung bình 6,2 lít/100km. Ford Everest với động cơ 2.0L cũng tiêu thụ tới 6,8 lít/100km. Những con số này cho thấy nếu áp chuẩn mới, nhiều mẫu xe xăng dầu sẽ không còn cơ hội tồn tại.
Trong khi đó, các mẫu xe hybrid tiết kiệm nhiên liệu như Toyota Yaris Cross HEV (3,56 – 3,8 lít/100km) hay Camry HEV (4,11 – 4,4 lít/100km) mới đáp ứng được tiêu chuẩn. Điều này đồng nghĩa, để duy trì thị trường, các hãng buộc phải mở rộng sản xuất xe điện và hybrid.
Thách thức trong quá trình điện hóa
Việc chuyển đổi sang xe điện hóa được coi là giải pháp tất yếu để đạt chuẩn mức tiêu thụ nhiên liệu, nhưng thách thức không hề nhỏ. Trước hết; hạ tầng trạm sạc tại Việt Nam còn hạn chế, chưa đáp ứng được nhu cầu di chuyển đường dài hay mật độ người dùng cao tại đô thị.
Ngoài ra, tâm lý và thói quen tiêu dùng của khách hàng vẫn chuộng xe xăng dầu do giá thành hợp lý, dễ sử dụng, tiện lợi trong bảo dưỡng. Xe điện và hybrid tuy có ưu điểm về tiết kiệm nhiên liệu, nhưng chi phí đầu tư ban đầu vẫn cao hơn; khiến người tiêu dùng còn dè dặt.
Kiến nghị lộ trình linh hoạt hơn
Trước thực trạng này, VAMA đã đưa ra kiến nghị về một lộ trình “mềm” hơn. Cụ thể, thay vì áp chuẩn 4,83 lít/100km ngay năm 2030; VAMA đề xuất giảm dần: 6,7 lít/100km vào năm 2027 và 6 lít/100km vào năm 2030.
Theo phân tích, với kịch bản này, các hãng vẫn buộc phải giảm 34% xe xăng, đồng thời tăng 366% số lượng xe điện hóa. Điều này không chỉ phù hợp hơn với thực tế thị trường mà còn giúp Việt Nam đạt mục tiêu giảm 15,66 triệu tấn khí thải CO2 vào năm 2030, theo cam kết tại NDC 2022.
Với lộ trình này, tác động đến thị trường sẽ nhẹ hơn, giúp doanh nghiệp có thêm thời gian chuẩn bị và đầu tư hạ tầng, trong khi vẫn đảm bảo mục tiêu bảo vệ môi trường.
Xu hướng toàn cầu và tác động tại Việt Nam
Kiểm soát mức tiêu thụ nhiên liệu không phải là câu chuyện mới; nhiều quốc gia đã áp dụng từ lâu để giảm khí thải và khuyến khích chuyển đổi năng lượng. Tuy nhiên, mỗi nước đều có lộ trình riêng, dựa trên điều kiện kinh tế, hạ tầng và khả năng tiếp cận công nghệ.
Với Việt Nam, việc áp dụng chuẩn nhiên liệu nghiêm ngặt chắc chắn sẽ thúc đẩy ngành ô tô bước vào giai đoạn chuyển đổi nhanh hơn. Song, nếu không có sự điều chỉnh hợp lý, thị trường có thể đối diện với biến động lớn, ảnh hưởng đến người tiêu dùng và doanh nghiệp.
Điều quan trọng là phải tìm ra điểm cân bằng giữa bảo vệ môi trường, thực hiện cam kết quốc tế và duy trì sự phát triển ổn định của ngành ô tô trong nước.
Theo: Phunutoday
