Tổng thống Donald Trump công bố mức thuế 15% mới đang tạo ra làn sóng bất định toàn cầu. Trước biến động từ thuế quan của ông Trump, giới chuyên gia khuyến cáo doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó linh hoạt.
- Thách thức an ninh và y tế từ pháo nổ trong dịp Tết Bính Ngọ
- Vi phạm nồng độ cồn dịp Tết 2026 tăng hơn 50% so với cùng kỳ
- Tai nạn hồ Thác Bà: Bài học về an toàn giao thông thủy
Washington kích hoạt “Kế hoạch B” nhằm duy trì áp lực thuế quan
Ngày 21/2, Washington đã chính thức thông báo nâng thuế nhập khẩu hàng hóa toàn cầu lên mức 15%. Đây được coi là “Kế hoạch B” sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ phần lớn các mức “thuế đối ứng” trước đó. Mức thuế này dựa trên Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, cho phép Tổng thống áp đặt trong thời hạn tối đa 150 ngày.
Sự thay đổi liên tục này đang đẩy thương mại quốc tế vào một “thời kỳ bất ổn mới”. PGS.TS Trần Hoàng Ngân nhận định rằng vì Mỹ là thị trường xuất khẩu hàng đầu của Việt Nam, bất kỳ sự điều chỉnh nào cũng gây tác động trực tiếp. Tâm lý đề phòng đang bao trùm thị trường do các con số dự báo thuế liên tục dao động từ 10% đến 20%.
Việc thiếu sự chủ động trong bối cảnh này sẽ khiến các doanh nghiệp xuất khẩu gặp khó khăn lớn. Các đơn vị sẽ khó tính toán kế hoạch thu mua nguyên liệu, ký kết hợp đồng cũng như thương thảo giá cả với đối tác. Các chuyên gia cảnh báo trạng thái bất định này có thể kéo dài, buộc các nhà hoạch định chính sách phải liên tục điều chỉnh kỳ vọng.
Nâng cao giá trị nội địa để thích ứng với các quy định khắt khe
Ngành gỗ Việt Nam là một ví dụ điển hình về việc thích ứng với áp lực từ thuế quan của ông Trump. Dù một số sản phẩm như tủ bếp hay ghế bọc nệm được lùi thời hạn tăng thuế đến năm 2027, rủi ro từ các cuộc điều tra theo Điều 232 vẫn rất lớn. Ông Nguyễn Chánh Phương từ HAWA nhấn mạnh doanh nghiệp cần duy trì hệ thống truy xuất nguồn gốc chặt chẽ.
Ngoài ra, Giáo sư David Dapice lưu ý rằng phía Mỹ sẽ thắt chặt định nghĩa về “hàng hóa quá cảnh”. Washington mong muốn các sản phẩm xuất khẩu từ Việt Nam phải có tỷ lệ giá trị gia tăng được sản xuất thực tế tại nội địa cao hơn thay vì chỉ là trạm trung chuyển. Việc chủ động chuẩn bị các kịch bản thay vì chờ đợi được xem là yếu tố sống còn để giữ vững năng lực cạnh tranh.
Bên cạnh mức thuế 15% mới, các mức thuế theo ngành dựa trên Điều 301 và Điều 232 vẫn duy trì hiệu lực. Điều này cho thấy chính quyền Mỹ có thể tiếp tục mở rộng các cuộc điều tra thương mại trong thời gian tới. Doanh nghiệp Việt Nam cần sẵn sàng cho những kịch bản xấu nhất để đảm bảo sự ổn định trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Theo: Khai Mở
