Mỹ bắt tàu dầu Venezuela trên vùng biển quốc tế làm quan hệ song phương leo thang, dấy lên lo ngại Washington có thể tăng sức ép quân sự với Caracas.
Việc Mỹ bắt tàu dầu Venezuela ngoài khơi Caribe đang trở thành điểm nóng mới trong quan hệ Washington – Caracas, khi cả hai bên đều đưa ra những tuyên bố cứng rắn, làm gia tăng lo ngại về nguy cơ đối đầu quân sự.
Trước cuộc họp bàn tròn tại Nhà Trắng ngày 10/12, Tổng thống Mỹ Donald Trump xác nhận Washington đã bắt giữ một tàu dầu Venezuela “với lý do rất chính đáng”. Con tàu mang tên Skipper bị lực lượng Mỹ chặn giữ trên vùng biển quốc tế, khi đang vận chuyển khoảng 1,1 triệu thùng dầu thô xuất phát từ cảng Jose của Venezuela hồi đầu tháng.
Theo phân tích dữ liệu vệ tinh của TankerTrackers, tàu Skipper bị theo dõi từ khi rời cảng Venezuela. Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Pam Bondi cho biết việc bắt tàu được thực hiện dựa trên lệnh khám xét liên quan đến các hoạt động vận chuyển dầu trước đây giữa Venezuela và Iran – những giao dịch bị Mỹ trừng phạt.
Chiến dịch do Cơ quan Điều tra An ninh Nội địa và Tuần duyên Mỹ thực hiện, với sự hỗ trợ của Bộ Quốc phòng. Hình ảnh binh sĩ Mỹ đổ bộ từ trực thăng xuống tàu chở dầu đã nhanh chóng lan truyền trên truyền thông quốc tế, thu hút nhiều tranh luận.
Mỹ bắt tàu dầu Venezuela và lý do Washington đưa ra
Bà Beth Sanner, cựu quan chức tình báo cấp cao Mỹ, nhận định với CNN rằng hành động của Mỹ là “hoàn toàn bình thường”, nằm trong nỗ lực ngăn Venezuela xuất khẩu dầu bị cáo buộc vi phạm các lệnh trừng phạt.
Venezuela sở hữu trữ lượng dầu thô hàng đầu thế giới, trong đó xuất khẩu dầu chiếm tới 96% nguồn thu quốc gia. Tuy nhiên, từ năm 2019, Mỹ đã áp đặt các lệnh trừng phạt nghiêm ngặt với ngành dầu mỏ Venezuela, cáo buộc chính quyền Tổng thống Nicolas Maduro đàn áp phe đối lập và làm suy yếu dân chủ.
Ông Maduro nhiều lần bác bỏ các cáo buộc, đồng thời yêu cầu Mỹ dỡ bỏ toàn bộ lệnh trừng phạt, trả lại quyền kiểm soát công ty Citgo Petroleum – tài sản quan trọng của tập đoàn dầu khí quốc gia Venezuela tại Mỹ.
Tổng thống Trump gần đây tuyên bố hủy bỏ chính sách mềm mỏng của chính quyền tiền nhiệm Joe Biden, cho rằng các thỏa thuận dầu mỏ trước đó đã quá nhượng bộ Caracas.
Mỹ bắt tàu dầu Venezuela và phản ứng gay gắt từ Caracas
Chính phủ Venezuela lên án vụ việc, gọi đây là “hành vi cướp biển quốc tế” và “trộm cắp trắng trợn”. Tổng thống Maduro tuyên bố Mỹ đã “bắt cóc thủy thủ đoàn và chiếm đoạt con tàu”, đồng thời khẳng định Venezuela sẽ bảo vệ quyền tự do giao thương dầu mỏ của mình.
Bộ Ngoại giao Venezuela cho rằng hành động của Washington không liên quan đến dân chủ, nhân quyền hay chống ma túy, mà thực chất nhằm kiểm soát tài nguyên dầu khí của quốc gia Nam Mỹ này.
Giới phân tích nhận định vụ việc còn mang tính răn đe đối với các tàu dầu khác đang giao dịch với Venezuela, đồng thời gây sức ép lên mạng lưới vận chuyển dầu bị trừng phạt, bao gồm cả các tuyến liên quan tới Iran.
Mỹ bắt tàu dầu Venezuela và nguy cơ leo thang quân sự
Nhiều nhà quan sát lo ngại Mỹ bắt tàu dầu Venezuela có thể mở đường cho các hành động mạnh tay hơn. Việc Washington tăng cường hiện diện quân sự với hàng chục tàu chiến và máy bay quanh vùng biển Venezuela được xem là tín hiệu đáng chú ý.
Một số nghị sĩ Mỹ cảnh báo đây là hành động leo thang, khi binh sĩ Mỹ trực tiếp tiếp cận tàu dân sự treo cờ quốc gia khác. Tuy nhiên, khả năng Mỹ tiến hành một chiến dịch quân sự toàn diện nhằm vào Venezuela vẫn bị đánh giá là thấp, do chi phí lớn và thiếu sự ủng hộ trong nước.
Theo các chuyên gia, kịch bản dễ xảy ra hơn là Mỹ thực hiện các đòn tấn công hạn chế, mang tính phô trương sức mạnh, hoặc tiếp tục gia tăng trừng phạt kinh tế để gây sức ép tâm lý lên chính quyền Maduro.
Dù vậy, vụ việc đã cho thấy quan hệ Mỹ – Venezuela đang ở giai đoạn nhạy cảm, nơi chỉ một tính toán sai lầm cũng có thể đẩy căng thẳng vượt khỏi tầm kiểm soát.
Theo: VnExpress
