Mỹ muốn kiểm soát Greenland, châu Âu chuẩn bị đáp trả

Mỹ muốn kiểm soát Greenland và sử dụng thuế quan gây sức ép với châu Âu, buộc EU cân nhắc các biện pháp đáp trả chưa từng kích hoạt.

Mỹ muốn kiểm soát Greenland gắn với lợi ích nước Mỹ

Theo Guardian, Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục theo đuổi mục tiêu kiểm soát Greenland và cho rằng vấn đề này liên quan trực tiếp đến an ninh toàn cầu cũng như lợi ích quốc gia của Mỹ. Ông Trump đề cập việc không giành được Giải Nobel Hòa bình năm 2025 như một bước ngoặt trong cách tiếp cận chính sách đối ngoại.

Trong tin nhắn gửi Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Stoere ngày 18/1, Tổng thống Trump viết rằng sau khi không được trao Nobel Hòa bình dù cho rằng mình đã góp phần chấm dứt nhiều cuộc xung đột, ông không còn cảm thấy có nghĩa vụ phải suy nghĩ “thuần túy về hòa bình”. Theo ông, ưu tiên sẽ là những gì mang lại lợi ích và sự đúng đắn cho nước Mỹ.

Nhà lãnh đạo Mỹ nhấn mạnh quan điểm rằng thế giới sẽ không an toàn nếu Washington không có quyền kiểm soát hoàn toàn Greenland. Phát biểu này tiếp tục làm dấy lên lo ngại trong dư luận quốc tế, đặc biệt là tại châu Âu, nơi Greenland được coi là lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch và chịu sự bảo hộ về chủ quyền.

Mỹ muốn kiểm soát Greenland và đòn bẩy thuế quan

Trả lời phỏng vấn NBC, Tổng thống Trump cho rằng châu Âu nên tập trung vào cuộc xung đột Nga – Ukraine thay vì phản ứng gay gắt trước vấn đề Greenland. Ông nhận định cuộc chiến tại Ukraine mới là thách thức lớn đối với an ninh châu Âu, trong khi Greenland không nên trở thành tâm điểm tranh cãi.

Tổng thống Mỹ từ chối bình luận khả năng sử dụng vũ lực để kiểm soát hòn đảo này, song tái khẳng định sẽ áp thuế đối với các quốc gia châu Âu nếu không đạt được thỏa thuận với Washington. Trước đó, ông Trump tuyên bố sẽ triển khai làn sóng thuế quan mới từ ngày 1/2 đối với một loạt quốc gia thành viên EU, gồm Đan Mạch, Thụy Điển, Pháp, Đức, Hà Lan và Phần Lan, cùng với Anh và Na Uy.

Các biện pháp thuế này được cho là sẽ kéo dài cho đến khi Mỹ được phép mua Greenland – hòn đảo có khoảng 57.000 dân, giữ vị trí chiến lược quan trọng ở Bắc Cực.

Châu Âu chuẩn bị phương án đáp trả

Trước động thái của Washington, các lãnh đạo EU dự kiến thảo luận các lựa chọn đáp trả tại hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp ở Brussels vào ngày 22/1. Một phương án đang được xem xét là áp gói thuế quan trị giá 93 tỷ euro đối với hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ, có thể có hiệu lực từ ngày 6/2 sau thời gian đình chỉ 6 tháng.

Ngoài ra, EU cũng cân nhắc sử dụng “Công cụ Chống Cưỡng ép” (ACI), cơ chế chưa từng được kích hoạt, cho phép hạn chế tiếp cận các gói thầu công, đầu tư, hoạt động ngân hàng hoặc thương mại dịch vụ – lĩnh vực Mỹ đang thặng dư với EU.

Dù khẳng định vẫn duy trì đối thoại với Mỹ ở mọi cấp độ, EU nhấn mạnh không loại trừ việc sử dụng ACI. Trong khi đó, Thủ tướng Anh Keir Starmer kêu gọi các bên thảo luận một cách bình tĩnh và bày tỏ không tin Mỹ sẽ sử dụng hành động quân sự. Thủ tướng Đức Friedrich Merz cũng tái khẳng định cần tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Greenland và Đan Mạch.

Theo: Báo Dân Trí