Mỹ – Theo bức thư đề ngày 10/7 mà Reuters tiếp cận được vào ngày 13/7, Tổng thống Donald Trump thông báo với Quốc hội rằng các hành động thù địch chống Iran đã được nối lại từ ngày 7/7, mở ra 60 ngày sử dụng quân đội mà không cần Quốc hội phê chuẩn.
- Phú Quốc dừng nhiều ca nô, tàu du lịch sau vụ chìm tàu
- Chín tỉnh xác minh điểm thi, thêm 15 người bị khởi tố ở Tuyên Quang
- Công ty ở Hà Tĩnh làm giả hàng nghìn phiếu thí nghiệm vật liệu
Trong thư, ông Trump khẳng định đã chỉ đạo hành động quân sự phù hợp với trách nhiệm bảo vệ người dân Mỹ, an ninh quốc gia và lợi ích chính sách đối ngoại. Bức thư đồng thời điểm lại loạt động thái trước đó của ông, từ lệnh ngừng bắn hai tuần ngày 7/4 và các lần gia hạn, đến nỗ lực tìm giải pháp ngoại giao cho cuộc xung đột.
Nguyên nhân trực tiếp dẫn tới quyết định nối lại tấn công, theo bức thư, là việc Iran vi phạm bản ghi nhớ ký ngày 17/6 giữa hai bên, bằng cách tấn công các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz. Diễn biến tiếp tục leo thang khi ngày 13/7, ông Trump tuyên bố Mỹ sẽ tái áp đặt lệnh phong tỏa vận chuyển hàng hóa của Iran tại Vịnh Ba Tư, trong khi vẫn đảm bảo eo biển Hormuz không bị đóng.
Về mặt pháp lý, Hiến pháp Mỹ quy định quyền tuyên chiến thuộc về Quốc hội, không phải tổng thống, nhưng các đời tổng thống từ lâu đã tự nhận quyền ra lệnh cho các chiến dịch quân sự ngắn hạn vì an ninh quốc gia mà không cần Quốc hội chấp thuận trước. Đạo luật Quyền lực Chiến tranh buộc tổng thống phải báo cáo Quốc hội trong 48 giờ kể từ khi bắt đầu hành động thù địch, và giới hạn các chiến dịch không được Quốc hội phê chuẩn phải kết thúc trong 60 ngày.
Trước đó, cả Thượng viện và Hạ viện đã thông qua nghị quyết trong tháng 6, yêu cầu ông Trump rút quân khỏi xung đột với Iran, dù đảng Cộng hòa của ông chỉ giữ đa số sít sao tại cả hai viện. Kết quả bỏ phiếu này cho thấy mối lo ngại ngày càng lớn trong Quốc hội về một cuộc xung đột đã kéo dài nhiều tháng.
Phản ứng trước diễn biến mới, lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer yêu cầu ông Trump “phải tuân thủ” các nghị quyết đã được thông qua “để rút quân đội của chúng ta khỏi vùng nguy hiểm và chấm dứt cuộc chiến này ngay bây giờ”. Thượng nghị sĩ Adam Schiff cho rằng diễn biến những ngày qua “chứng minh vì sao Quốc hội phải tái khẳng định quyền lực chiến tranh của mình”, đồng thời chỉ ra trên mạng xã hội X rằng tình hình đã chuyển từ một thỏa thuận Mỹ – Iran sang thêm các cuộc tấn công, thêm phong tỏa và bất ổn khiến giá cả leo thang.
Về phía Hạ viện, Hạ nghị sĩ Joe Morelle mô tả các cuộc tấn công mới là “một sự leo thang khác” trong điều ông gọi là “cuộc chiến tranh trái phép” của Tổng thống Trump.
Thành Luân (tổng hợp)
