Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth cho biết hải quân Mỹ có thể duy trì phong tỏa hàng hải Iran vô thời hạn bằng cách luân phiên tàu chiến, trong khi Tehran nói sẵn sàng kéo dài xung đột nhiều năm.
- Truy tố Chủ tịch Thiên Minh Đức, lộ khoảng trống quản lý quỹ xăng dầu
- Hải Phòng chốt đấu giá 5 mỏ cát biển, giải cơn khát vật liệu
- Giảm nghèo thông tin giúp nông dân Hải Phòng bớt lo đầu ra
Phát biểu tại Panama ngày 13/8, rạng sáng 14/8 giờ Hà Nội, sau chuyến thăm tàu khu trục USS Gridley, ông Hegseth cho biết các tàu chiến Mỹ có thể luân phiên ra vào khu vực để duy trì phong tỏa Iran không giới hạn thời gian. Tuyên bố được đưa ra một ngày sau khi Tổng thống Donald Trump nói Washington đã “kiểm soát hoàn toàn” eo biển Hormuz và gọi lệnh phong tỏa là “bức tường thép”.
Theo Reuters, động thái này cho thấy Lầu Năm Góc có thể đang khuyến nghị ông Trump tiếp tục gây sức ép kinh tế với Iran, trong bối cảnh các cuộc đàm phán giữa hai bên bế tắc kể từ khi xung đột nổ ra cuối tháng 2.
Xung đột và sức ép trên biển
Xung đột bắt đầu ngày 28/2, khi Mỹ và Israel phối hợp không kích Iran. Tehran đáp trả bằng việc đóng cửa eo biển Hormuz, tuyến hàng hải vận chuyển khoảng một phần năm lượng dầu mỏ và khí hóa lỏng toàn cầu.
Sau đó, Washington áp đặt phong tỏa đường biển với các cảng Iran, đồng thời cam kết bảo vệ tự do hàng hải cho tàu thuyền ra vào những cảng bên ngoài Iran. Theo Reuters, Mỹ đã đưa hàng chục nghìn binh sĩ cùng hơn 20 tàu chiến tới Trung Đông kể từ khi chiến sự bắt đầu.
Kể từ khi lệnh phong tỏa có hiệu lực, quân đội Mỹ buộc hơn 55 tàu thương mại tìm cách vượt rào phải đổi hướng. Trong số này, 3 tàu bị vô hiệu hóa và 2 tàu bị lực lượng Mỹ lên tàu kiểm tra.
Đầu tuần này, một trực thăng MH-60 của Hải quân Mỹ bắn hai tên lửa Hellfire vào phòng máy một tàu treo cờ Panama, sau khi tàu này phớt lờ cảnh báo.
Về phía Iran, Trung tướng Mohammad Reza Naqdi, cố vấn cấp cao của Tư lệnh Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), nói với đài PBS rằng Tehran có thể kéo dài xung đột đến hết nhiệm kỳ của ông Trump để gây tiêu hao cho Mỹ. Ông đồng thời cho biết Iran đang sản xuất tên lửa và máy bay không người lái nhanh hơn tốc độ tiêu thụ, đủ sức chiến đấu trong nhiều năm tới.
Tuyên bố về phong tỏa vô thời hạn cho thấy Washington muốn duy trì sức ép kinh tế đủ lâu để buộc Tehran nhượng bộ, trong lúc ông Trump chịu áp lực trong nước phải sớm kết thúc cuộc chiến trước bầu cử giữa kỳ tháng 11.
Trong khi Washington nói có thể duy trì phong tỏa không giới hạn thời gian, IRGC cũng tuyên bố sẵn sàng cho một cuộc đối đầu kéo dài. Điều này khiến cuộc xung đột trở thành phép thử về khả năng duy trì sức ép của cả hai bên.
Hơn 55 tàu thương mại bị buộc đổi hướng kể từ khi phong tỏa có hiệu lực cho thấy mức độ giám sát chặt chẽ của hải quân Mỹ trên một tuyến hàng hải chiến lược. Tuy nhiên, Iran và Oman mới đây thống nhất tọa độ cho một tuyến đường thay thế qua Hormuz, dù người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei nói tuyến này chưa thể khai thông ngay.
Khi Washington và Tehran cùng chuẩn bị cho khả năng đối đầu kéo dài, eo biển Hormuz có nguy cơ tiếp tục là điểm nóng của khu vực.
Lê Toan (tổng hợp)
