Hải quân Mỹ đang nghiên cứu phương án dùng phương tiện lặn không người lái để đưa linh kiện thay thế tới tàu ngầm đang hoạt động dưới biển, thay vì buộc tàu phải nổi lên hoặc trở về cảng.
- Động đất rung chuyển xã Bảo Lạc sau một tiếng nổ lớn
- Triệt xóa đường dây mua bán linh kiện lắp súng qua mạng tại Thanh Hóa
- Trung tâm khí tượng cảnh báo mưa lớn dồn dập đe dọa miền Bắc
Ý tưởng được Chuẩn Đô đốc Chris Cavanaugh, Tư lệnh Lực lượng Tàu ngầm Hạm đội Thái Bình Dương Mỹ, nêu trong cuộc gặp Chuẩn Đô đốc Marcos Jasso, Tư lệnh Nhóm tác chiến tàu sân bay số 9, trên tàu sân bay USS Theodore Roosevelt ngày 30/7/2026.
Thông tin được Lầu Năm Góc công bố ngày 13/8, trong bối cảnh Mỹ đánh giá môi trường tác chiến dưới biển tại Thái Bình Dương đang thay đổi nhanh. Theo ông Cavanaugh, năng lực không người lái sẽ ngày càng đóng vai trò hỗ trợ các tàu ngầm có thủy thủ đoàn.
Từ phương tiện trinh sát đến “người vận chuyển” dưới biển
Kế hoạch này được đưa ra sau loạt thử nghiệm hệ thống không người lái tại RIMPAC 2026. Cuộc tập trận diễn ra ngoài khơi Hawaii từ ngày 24/6 đến 31/7, quy tụ lực lượng hải quân của 30 quốc gia và có hơn 35 thử nghiệm liên quan đến các hệ thống không người lái của Mỹ.
Hải quân Mỹ đã có kinh nghiệm vận hành UUV từ tàu ngầm đang lặn. Tháng 6/2025, tàu ngầm hạt nhân lớp Virginia USS Delaware thử hệ thống Yellow Moray qua ống phóng ngư lôi tại vùng biển Na Uy. Đến tháng 3/2026, tàu ngầm Pháp lớp Suffren phóng thành công UUV Razorback của Mỹ qua khoang chứa chuyên dụng.
Tuy nhiên, nhiệm vụ mà Mỹ đang tính đến có điểm khác biệt đáng kể. UUV có thể được sử dụng như phương tiện vận chuyển phụ tùng từ tàu sân bay hoặc một nền tảng hậu cần đến tàu ngầm đang làm nhiệm vụ ở xa.
Bài toán sống còn của tàu ngầm là khả năng tiếp tế
Tàu ngầm tấn công hạt nhân có ưu thế lớn nhờ khả năng hoạt động bí mật dưới mặt nước. Nhưng khi cần sửa chữa hoặc thay thế linh kiện, việc phải nổi lên, tiếp cận một phương tiện khác hoặc quay về cảng có thể làm lộ vị trí và ảnh hưởng nhiệm vụ.
Theo Naval News, ông Cavanaugh cho biết Lực lượng Tàu ngầm Thái Bình Dương đang đầu tư mạnh vào năng lực không người lái nhằm hỗ trợ tàu ngầm có người lái và duy trì lợi thế dưới đáy biển.
Năng lực của các UUV cỡ lớn cũng đang được Mỹ mở rộng. Hải quân Mỹ cho biết trong tháng 7/2026, UUV Orca do Boeing chế tạo đã hoàn thành hành trình tự hành hơn 1.000 hải lý, tương đương khoảng 1.852km, qua khu vực đông Thái Bình Dương.
Orca dài khoảng 16m, nặng khoảng 85 tấn và có khoang chở hàng. Khả năng hoạt động xa cho thấy các phương tiện dạng này có thể đảm nhận những nhiệm vụ phức tạp hơn ngoài trinh sát hoặc dò thủy lôi.
Dù vậy, đưa UUV vào nhiệm vụ tiếp tế tàu ngầm vẫn còn một trở ngại lớn: định vị. Một tàu ngầm đang tác chiến phải che giấu vị trí, trong khi robot lại cần tìm chính xác phương tiện để bàn giao hàng hóa. Nếu quá trình tiếp cận làm lộ tọa độ, lợi ích của việc sử dụng UUV có thể bị giảm đáng kể.
Nếu giải quyết được bài toán này, robot ngầm có thể trở thành một mắt xích mới trong mạng lưới hậu cần dưới biển của Hải quân Mỹ, giúp tàu ngầm duy trì thời gian hoạt động dài hơn tại những khu vực có nguy cơ bị đối phương giám sát.
Hồng Sơn (tổng hợp)
