Ủy ban châu Âu được Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nhắc đến như một bên đã tham gia chiến dịch Operation Economic Outcast nhằm gia tăng sức ép kinh tế đối với Iran, dù các tuyên bố công khai từ phía EU mới dừng ở mức bày tỏ sự hoan nghênh đối với nỗ lực này.
- Hải Phòng khởi tố 12 người sau màn rượt đuổi mang hung khí
- Mâm cơm đầu tiên giúp học sinh Mông thêm yên tâm đến trường
- Mỹ dội bom, Iran đáp trả dồn dập khắp Trung Đông
Thông tin được ông Scott Bessent đăng tải trên mạng xã hội tối 03/9 theo giờ Mỹ, tương ứng rạng sáng 04/9 theo giờ Hà Nội, sau cuộc họp của các bộ trưởng tài chính G20 tại Asheville, bang Bắc Carolina. Trong phát biểu của mình, ông cảm ơn EU vì điều ông gọi là “lập trường mạnh mẽ và sớm”, đồng thời khẳng định các nguồn tài chính còn lại của Tehran sẽ tiếp tục bị siết chặt.
Operation Economic Outcast được Bộ Tài chính Mỹ khởi động vào cuối tháng 8, hướng đến 5 lĩnh vực quan trọng của nền kinh tế Iran gồm tài sản kỹ thuật số, công nghệ, vàng, hàng không và vận tải biển. Ngay trong giai đoạn đầu, gần 60 cá nhân, tổ chức và tàu biển đã bị đưa vào danh sách trừng phạt, trong khi Washington cho biết các đợt bổ sung sẽ được triển khai hằng tuần.
Chiến dịch này xuất hiện khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran đã kéo dài sang tháng thứ sáu. Cùng thời điểm, eo biển Hormuz vẫn chịu ảnh hưởng bởi các biện pháp phong tỏa một phần, trong khi trước chiến sự, tuyến hàng hải này đảm nhận khoảng từ 20% đến 25% lưu lượng dầu thô và khí hóa lỏng toàn cầu.
Ngày 31/8, Ủy ban châu Âu công bố tuyên bố ủng hộ các nỗ lực nhằm chấm dứt những hoạt động bị cho là gây bất ổn từ phía Iran và thúc đẩy tiến trình đàm phán hòa bình. Trong văn bản đó có đề cập đến Operation Economic Outcast như một công cụ gây sức ép, song không nêu việc EU trở thành thành viên chính thức của chiến dịch.
Giới quan sát quốc tế cho rằng đây chính là điểm gây tranh luận lớn nhất. Cho đến nay, cả Ủy ban châu Âu lẫn Cơ quan Đối ngoại EU đều chưa đưa ra xác nhận công khai nào về cách diễn giải của ông Bessent, khiến khoảng cách giữa khái niệm “hoan nghênh” và “tham gia” vẫn chưa được làm rõ.
Theo ông Kasra Aarabi, Giám đốc nghiên cứu IRGC thuộc tổ chức United Against Nuclear Iran (UANI), việc gia tăng sức ép tài chính có thể khiến những bất mãn trong nội bộ Iran gia tăng. Trả lời Fox Business, ông nhận định điều này có thể đẩy chính quyền Tehran vào tình huống mà họ “sợ nhất”: biểu tình có sự hỗ trợ từ bên ngoài.
Trong khi đó, Trung Quốc cảnh báo khả năng đáp trả nếu các doanh nghiệp nước này tiếp tục bị áp đặt các biện pháp trừng phạt thứ cấp. Bắc Kinh hiện vẫn là đối tác thương mại lớn nhất của Iran và từng tiêu thụ khoảng 90% lượng dầu xuất khẩu bị trừng phạt của quốc gia này.
Tại Hàn Quốc, giới chức chỉ xác nhận đang xem xét phương án triển khai lực lượng nhằm hỗ trợ bảo đảm an ninh tại eo biển Hormuz. Chính phủ nước này đồng thời bác bỏ thông tin cho rằng quyết định điều quân đã được thông qua, cho thấy các đồng minh của Mỹ vẫn duy trì sự thận trọng trước những diễn biến mới tại khu vực.
Minh Tâm (tổng hợp)
