Mỹ và kế hoạch thu giữ uranium làm giàu tại các cơ sở Iran

Tổng thống Donald Trump vừa đưa ra những tuyên bố cứng rắn về việc Mỹ sẽ thu hồi uranium của Iran, đồng thời cảnh báo Tehran về những hậu quả quân sự.

Phân tích chiến lược gây áp lực của chính quyền Mỹ với Tehran

Giới quan sát cho rằng những phát biểu của Tổng thống Donald Trump vào ngày 14/5 trên Fox News đánh dấu một bước leo thang mới trong chiến lược gây áp lực tối đa. Ông Trump khẳng định Mỹ sẽ “thu hồi” uranium đã làm giàu của Iran, một động thái mà ông cho là cần thiết để ngăn chặn các thông tin giả mạo. Theo giới phân tích, tuyên bố này không chỉ là lời cảnh báo về mặt kỹ thuật mà còn là thông điệp chính trị mạnh mẽ gửi tới giới lãnh đạo tại Tehran.

Hệ thống giám sát với 9 camera tại 3 địa điểm hạt nhân được ông Trump tiết lộ cho thấy mức độ thâm nhập sâu của tình báo Mỹ vào chương trình hạt nhân Iran. Việc công khai thông tin này dường như nhằm làm xói mòn lòng tin của Iran vào khả năng bảo mật các cơ sở chiến lược của chính mình. Tổng thống Mỹ thậm chí còn đe dọa sử dụng bom để ngăn chặn bất kỳ nỗ lực di dời vật liệu nào, một kịch bản quân sự được tính toán để giảm thiểu rủi ro cho lực lượng Mỹ tại hiện trường.

Một số nhà quan sát nhận định rằng mục tiêu thực sự của ông Trump là buộc Iran phải ngồi vào bàn đàm phán với vị thế yếu hơn. Bằng cách yêu cầu Iran giao nộp uranium làm giàu để đổi lấy việc chấm dứt xung đột, Washington đang đặt ra một điều kiện tiên quyết cực kỳ khắt khe. Tuy nhiên, khả năng thực hiện việc thu giữ này trên thực tế vẫn còn là một dấu hỏi lớn về mặt hậu cần và pháp lý quốc tế, trừ khi có một sự sụp đổ hoàn toàn từ phía đối phương.

Mối đe dọa vũ khí hạt nhân và phản ứng từ các bên liên quan

Tính đến giữa tháng 5 năm 2026, tình hình hạt nhân Iran được đánh giá là đã tiến gần đến điểm bùng nổ khi Tehran sở hữu hơn 400kg uranium làm giàu mức 60%. Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright cảnh báo rằng thời gian để Iran chế tạo vũ khí hạt nhân hiện chỉ còn tính bằng tuần thay vì bằng tháng. Đây chính là lý do Phó Tổng thống JD Vance vào ngày 13/5 đã gọi việc Iran có vũ khí hạt nhân là “lằn ranh đỏ” không thể thỏa hiệp của chính quyền Trump.

Về phía Trung Quốc, ông Trump cho biết Chủ tịch Tập Cận Bình đã thể hiện thái độ hợp tác và không ủng hộ một Iran có vũ khí hạt nhân. Vai trò của Bắc Kinh được coi là then chốt do mối quan hệ kinh tế sâu rộng với Tehran, đặc biệt là trong lĩnh vực dầu mỏ và giao thông tại eo biển Hormuz. Nếu Mỹ và Trung Quốc có thể tìm thấy tiếng nói chung trong hồ sơ này, áp lực lên Iran sẽ trở nên khủng khiếp hơn bao giờ hết, buộc họ phải cân nhắc lại chiến lược hạt nhân.

Ngược lại, Tehran không hề có dấu hiệu lùi bước khi cảnh báo về khả năng nâng mức làm giàu uranium lên 90% nếu bị tấn công quân sự. Các quan chức Iran khẳng định chương trình của họ chỉ nhằm mục đích hòa bình và tuyên bố sẽ không bao giờ chuyển giao vật liệu hạt nhân cho quốc gia khác. Cuộc đối đầu giữa một bên là quyết tâm “thu hồi” của Mỹ và một bên là sự kiên định của Iran đang đẩy khu vực vào một giai đoạn bất ổn mới với nhiều biến số khó lường.

Theo: Báo Dân trí