Ngại sinh con vì sao người trẻ Việt Nam liên tục trì hoãn?

Ngại sinh con là thực trạng khi giới trẻ đối mặt áp lực tài chính và trách nhiệm nuôi dạy, khiến kế hoạch làm cha mẹ bị lùi lại một cách vô thời hạn.

Ngại sinh con và bài toán kinh tế đè nặng lên vai

Huyền My, một nhân viên marketing 29 tuổi tại Hà Nội, đang phải gánh vác phần lớn tài chính gia đình trong khi vẫn phải lo toan việc nhà sau giờ làm việc căng thẳng. Dù đã kết hôn, cô chưa dám sinh con vì áp lực từ những khoản nợ sau đám cưới và gánh nặng trụ cột cho cả mẹ ruột lẫn em trai chưa ổn định. Với My, việc có con hiện nay không phải là một kế hoạch hạnh phúc tự nhiên mà là một bài toán tài chính đầy rủi ro khi thu nhập của hai vợ chồng chủ yếu dùng để trả nợ và chi trả sinh hoạt phí đắt đỏ tại thủ đô.

Bảng phân bổ chi tiêu của My cho thấy sự bấp bênh khi 40% thu nhập dành cho thuê nhà, phần còn lại bị xé nhỏ cho bảo hiểm và các khoản trả góp đồ điện tử. Cô khẳng định thu nhập gia đình phải đạt ngưỡng 50 triệu đồng mỗi tháng mới đủ tự tin để nuôi con, bởi các chi phí về bỉm sữa, tiêm chủng và dự phòng ốm đau là rất lớn. Đối với những người trẻ trong hoàn cảnh này, “lo được cho con” không chỉ là đủ ăn đủ mặc mà là khả năng đảm bảo một tương lai an toàn mà không phải vay mượn mỗi khi đứa trẻ gặp vấn đề sức khỏe.

Áp lực này càng trở nên nặng nề khi sự kỳ vọng và thúc giục từ gia đình hai bên liên tục đổ dồn vào người phụ nữ, tạo nên những mâu thuẫn âm ỉ trong đời sống hôn nhân. Chồng My có tâm lý an phận và thiếu động lực phấn đấu, khiến cô cảm thấy mình phải đơn độc đối mặt với mọi gánh nặng kinh tế nếu chẳng may phải nghỉ việc để chăm con. Câu chuyện của cô đại diện cho một bộ phận thanh niên đang rơi vào trạng thái mệt mỏi, nơi những mong muốn bản năng bị kìm hãm bởi rào cản thực tế về thu nhập và sự thiếu chia sẻ từ bạn đời.

Ngại sinh con vì nỗi lo chất lượng sống và thời gian

Khác với My, Xuân Bắc dù đã sở hữu căn hộ riêng tại Hà Nội nhưng vẫn chần chừ trước ngưỡng cửa làm cha vì lo ngại không đủ thời gian để đồng hành cùng con cái. Anh nhận ra một nghịch lý lớn: để có thu nhập cao nhằm đảm bảo cho con học trường quốc tế hay đi du học, anh buộc phải làm việc nhiều hơn, điều này đồng nghĩa với việc tạo ra khoảng cách về tình cảm với đứa trẻ. Với Bắc, câu hỏi lớn nhất hiện nay không còn là “có đủ tiền không” mà là “lo kiểu gì cho ổn” khi sự nghiệp và trách nhiệm làm bố luôn ở thế đối đầu trực diện.

Leo Thị Lệ, một phụ nữ 29 tuổi vẫn đang độc thân, lại nhìn nhận việc sinh con qua lăng kính của “chi phí cơ hội” và sự ổn định về sức khỏe tinh thần. Cô tính toán rằng một đứa trẻ có thể làm tăng chi tiêu hàng tháng lên tới 60%, nhưng đáng lo ngại hơn cả là sự mất kiểm soát trước những biến cố bất ngờ như đau ốm. Sự ổn định mà thế hệ của Lệ tìm kiếm bao gồm cả khả năng duy trì lối sống cá nhân và sự tự do, những thứ có nguy cơ bị phá vỡ hoàn toàn khi một phiên bản khác của chính mình buộc phải hình thành để thích nghi với vai trò làm mẹ.

Thực trạng này đã góp phần khiến mức sinh tại Việt Nam giảm xuống còn 1,91 con trên mỗi phụ nữ vào năm 2024 và dự báo sẽ còn tiếp tục đi xuống trong tương lai. Chuyên gia nhận định đây là một lựa chọn mang tính quy luật của đời sống hiện đại, khi người trẻ dần từ bỏ quan niệm cũ kỹ để hướng tới chất lượng nuôi dạy tử tế. Sự chần chừ của họ thực chất là một cách hành xử có trách nhiệm, nhằm đảm bảo rằng đứa trẻ sinh ra sẽ có một cuộc đời tốt đẹp thay vì bị đẩy vào sự bấp bênh mà chính cha mẹ chúng chưa thể kiểm soát được.

Theo: CafeF