Nghị định 90/2026/NĐ-CP và nỗ lực bảo vệ an toàn cho ngành y

Từ giữa tháng 5, Việt Nam sẽ áp dụng mức phạt mới lên tới 40 triệu đồng đối với các hành vi tấn công nhân viên y tế và đăng tải tin tức quy kết sai lệch.

Những thay đổi lớn trong khung pháp lý y tế

Nghị định 90/2026/NĐ-CP vừa được công bố ngày 07/5/2026 đánh dấu một bước chuyển trong cách tiếp cận của giới chức đối với các vấn đề trong ngành y. Có hiệu lực từ ngày 15/5, văn bản này thay thế Nghị định 117 ban hành năm 2020, mang theo những quy định chi tiết và nghiêm khắc hơn. Các nhà quan sát cho rằng việc tăng mức phạt tiền đối với hành vi hành hung bác sĩ là phản ứng trước thực trạng mất an ninh tại các bệnh viện trong những năm gần đây.

Theo đó, mức phạt cao nhất dao động từ 30 đến 40 triệu đồng nhắm vào các hành vi xâm phạm sức khỏe, danh dự của nhân viên y tế hoặc phá hoại tài sản công. Nghị định cũng siết chặt quản lý đối với những người hành nghề không có giấy phép hoặc sử dụng bằng cấp giả mạo để làm việc. Điều này cho thấy nỗ lực của các cơ quan chức năng trong việc thanh lọc đội ngũ hành nghề y và đảm bảo tiêu chuẩn an toàn cho người bệnh khi đến các cơ sở y tế.

Một điểm đáng lưu ý khác là quy định xử phạt đối với những cá nhân từ chối hoặc chậm trễ trong việc cấp cứu bệnh nhân, trừ các trường hợp được pháp luật cho phép. Nghị định 90 cũng nhấn mạnh nghĩa vụ của nhân viên y tế trong việc tham gia ứng phó với thiên tai và dịch bệnh thuộc nhóm A khi được điều động. Những quy định này được xem là công cụ pháp lý để đảm bảo sự vận hành ổn định của hệ thống y tế công cộng trong các tình huống khẩn cấp.

Thách thức về tự do thông tin và sự cố y khoa

Quy định mới về việc phạt tiền từ 30 đến 40 triệu đồng cho hành vi đăng tin quy kết trách nhiệm sự cố y khoa khi chưa có kết luận chính thức đang gây ra nhiều thảo luận. Giới phân tích nhận định đây là một biện pháp nhằm bảo vệ uy tín của các cơ sở y tế trước sức ép của mạng xã hội. Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra yêu cầu về việc các cơ quan chức năng cần công bố kết luận nhanh chóng để đảm bảo quyền được thông tin của người dân.

Nghị định cũng cụ thể hóa các hành vi trục lợi trong y tế với mức phạt từ 5 đến 10 triệu đồng. Các lỗi vi phạm bao gồm việc kê đơn thuốc hoặc chỉ định dịch vụ y tế để nhận hoa hồng, hay hành vi sửa chữa hồ sơ bệnh án nhằm che giấu sai phạm chuyên môn. Ngoài ra, việc một cá nhân kiêm nhiệm quá nhiều vị trí lãnh đạo chuyên môn tại các đơn vị y tế khác nhau cũng bị hạn chế để đảm bảo chất lượng công việc và sự tập trung trong điều trị.

Về lâu dài, hiệu quả của Nghị định 90/2026/NĐ-CP phụ thuộc nhiều vào quá trình thực thi và sự minh bạch trong kiểm tra. Hình thức xử phạt bổ sung như tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề và buộc nộp lại lợi nhuận bất chính đã được làm rõ hơn so với Nghị định 117 trước đó. Những thay đổi này bắt đầu từ 15/5/2026 sẽ là bài kiểm tra cho tính tuân thủ pháp luật của cả người dân và những người đang công tác trong ngành y tế.

Theo: Báo Dân trí