Đại học Durham (Anh) công bố nghiên cứu cho thấy đĩa trung tâm Dải Ngân hà từng lật nghiêng hơn 90 độ sau một vụ va chạm thiên hà cách đây hàng chục tỉ năm.
- Hạ viện Mỹ đề xuất ngân sách quốc phòng thấp hơn yêu cầu của Trump
- Giá sầu riêng lao dốc, kim ngạch xuất khẩu vẫn tăng trưởng mạnh
- Bốn lý do các chuyên gia khuyên nên ăn trái cây tươi thay vì ép nước
Báo cáo được trình bày tại Hội nghị Thiên hà Quốc gia của Hiệp hội Thiên văn học Hoàng gia Anh ở Birmingham, diễn ra từ 20 đến 24/7, và được The Guardian đăng ngày 22/7. Bài toán đặt ra từ lâu là: tại sao quầng sao quanh Dải Ngân hà quay chậm đến vậy.
Nhóm nghiên cứu chạy mô phỏng trên siêu máy tính. Họ theo dõi 25 thiên hà giống Dải Ngân hà qua hàng tỉ năm biến đổi. Kết quả rõ ràng: thiên hà nào có quầng sao quay chậm, thiên hà đó từng va chạm trực diện với một thiên hà khác, và đĩa trung tâm của nó từng bị lật.
Trưởng nhóm Kirill Batrakov nói: “Chúng ta đã biết Dải Ngân hà từng xảy ra vụ va chạm trực diện quy mô lớn với thiên hà có tên Gaia-Sausage-Enceladus”. Vụ va chạm đó xảy ra cách đây 10 đến 11 tỉ năm. Thiên hà lùn khổng lồ Gaia-Sausage-Enceladus lao vào, và Dải Ngân hà nuốt trọn nó.
Đó là cú va chạm lớn nhất trong lịch sử sơ khai của Dải Ngân hà. Nó để lại hàng tỉ ngôi sao mang quỹ đạo kéo dài như hình xúc xích – dấu vết vẫn còn đó, quan sát được đến tận hôm nay. Nếu đĩa từng lật, phần lớn sao trong thiên hà từng đi theo quỹ đạo khác hẳn bây giờ.
Nhóm nghiên cứu tại Durham nói phát hiện này có thể mở khóa nhiều điều còn khó hiểu về cấu trúc Dải Ngân hà. Họ chưa dừng lại ở đây.
Trần Thu (tổng hợp)
