Người cao tuổi nhiều bệnh nền, làm gì để sống khỏe?

Tuổi thọ người Việt ngày càng tăng, nhưng không ít người cao tuổi phải sống cùng nhiều bệnh mạn tính. Các bác sĩ khuyến cáo cần chủ động phòng bệnh, chú trọng dinh dưỡng và duy trì vận động để kéo dài những năm tháng sống khỏe.

Sáng 23/8, hơn 1.000 người cao tuổi đến Công viên Tao Đàn, TP HCM, tham gia khám sàng lọc miễn phí trong chương trình “Ngày hội Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi – Vì một Việt Nam khỏe mạnh năm 2026”.

Hoạt động do Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam và Hội Thầy thuốc trẻ TP HCM phối hợp tổ chức, nằm trong chuỗi “Vì một Việt Nam khỏe mạnh hơn” triển khai từ đầu năm. Chương trình diễn ra vào dịp mùa Vu Lan, thời điểm nhiều gia đình dành sự quan tâm đặc biệt đến sức khỏe cha mẹ.

BS.CK2 Trần Thị Anh Tường, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Ung Bướu TP HCM, cho biết người cao tuổi thường mắc đồng thời nhiều bệnh mạn tính như tim mạch, đái tháo đường và ung thư. Tuy nhiên, bên cạnh các bệnh lý này, suy giảm khối cơ cũng là vấn đề cần được quan tâm.

Khi tuổi thọ tăng nhưng sức khỏe suy giảm

Suy giảm khối cơ, hay sarcopenia, có thể khiến người cao tuổi yếu hơn, dễ mất thăng bằng, té ngã và giảm khả năng tự chăm sóc. Khối cơ còn đóng vai trò trong điều hòa đường huyết, chuyển hóa năng lượng và hỗ trợ miễn dịch.

Theo bác sĩ Tường, biểu hiện mệt mỏi, chán ăn hay sụt cân ở người già thường bị gia đình quy cho tuổi tác hoặc bệnh nền. Trong thực tế, tình trạng này có thể liên quan đến chế độ ăn thiếu chất và khối cơ suy giảm.

Bởi diễn tiến âm thầm, sarcopenia dễ bị bỏ qua cho đến khi người cao tuổi bắt đầu gặp khó khăn trong vận động hoặc sinh hoạt hằng ngày.

TS.BS Lê Thái Hà, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), nhấn mạnh cần chuyển từ tư duy “có bệnh mới đi khám” sang chủ động phòng bệnh. Đây cũng là tinh thần được đặt ra trong Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Với người cao tuổi, khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc sớm có thể giúp phát hiện nguy cơ trước khi bệnh tiến triển nặng. Tuy nhiên, việc chăm sóc không nên dừng lại ở một lần khám mà cần có quá trình tư vấn, theo dõi và kết nối với hệ thống y tế tại địa phương.

Dinh dưỡng và vận động là nền tảng

Bác sĩ Trần Thị Anh Tường đưa ra nguyên tắc “tĩnh tại thì teo, tập tành thì to”, nhấn mạnh vai trò của vận động đối với việc duy trì khối cơ ở người cao tuổi.

Tùy thể trạng, người già nên duy trì hoạt động thể chất phù hợp, đồng thời bảo đảm đủ năng lượng và protein. Các nguồn đạm có thể đến từ trứng, sữa, thịt, cá và đạm thực vật. Thực phẩm có thể được chia thành nhiều bữa nhỏ để phù hợp khả năng ăn uống.

Bên cạnh dinh dưỡng và vận động, uống đủ nước cũng là yếu tố cần được chú ý trong sinh hoạt hằng ngày.

PGS.TS Phan Minh Hoàng, Phó Chủ tịch Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam, cho rằng chăm sóc người cao tuổi cần được nhìn nhận toàn diện hơn. Ngoài sức khỏe thể chất, sự đồng hành về tinh thần cũng rất quan trọng, nhất là khi quá trình già hóa dân số đang diễn ra nhanh.

Tuổi thọ tăng là thành quả đáng ghi nhận, nhưng mục tiêu cuối cùng không chỉ là sống lâu. Điều quan trọng hơn là giúp người cao tuổi duy trì sức khỏe, khả năng tự chủ và đời sống tinh thần trong những năm tháng về sau.

Một bữa cơm đủ chất, một khoảng thời gian vận động mỗi ngày và những lần khám sức khỏe đúng lúc có thể là những điều giản dị nhưng thiết thực để người cao tuổi có thêm cơ hội sống khỏe cùng gia đình.

Đào Chương (tổng hợp)