Đề xuất nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế của hộ kinh doanh lên 500 triệu đồng được đánh giá là bước tiến nhưng vẫn gây nhiều tranh luận về mức độ phù hợp với thực tế.
Ngưỡng chịu thuế 500 triệu đồng liệu đã sát thực tế hộ kinh doanh
Bộ Tài chính đề xuất tăng ngưỡng doanh thu chịu thuế (thuế thu nhập và giá trị gia tăng) của hộ kinh doanh lên 500 triệu đồng mỗi năm. Đây là khoản doanh thu được miễn thuế trước khi áp dụng phương pháp tính thuế theo tỷ lệ trên doanh thu, tương đương mức tăng gấp 5 lần so với quy định hiện hành và gấp 2,5 lần so với đề xuất trước.
Nhiều ý kiến cho rằng mức mới giúp giảm áp lực cho hộ kinh doanh nhỏ, nhưng vẫn chưa bao quát được sự khác biệt lớn về chi phí và lợi nhuận giữa các ngành. Chị Trần Thu Lan, chủ cửa hàng tạp hóa tại Hà Nội, cho biết mỗi năm cửa hàng đạt doanh thu 600-700 triệu đồng nhưng lợi nhuận chỉ khoảng 70-80 triệu đồng. Với biên lãi mỏng và chi phí đầu vào ngày càng tăng, chị nhận định mức 500 triệu đồng vẫn chưa phản ánh đúng sức chịu đựng của hộ kinh doanh, đồng thời đề xuất ngưỡng 700 triệu đến 1 tỷ đồng sẽ hợp lý hơn.
Tương tự, chủ hộ sửa chữa thiết bị điện tử Phạm Quang Dũng chia sẻ doanh thu 1 tỷ đồng mỗi năm nhưng chi phí linh kiện, mặt bằng và nhân công khiến lợi nhuận không cao. Anh cho rằng ngưỡng đề xuất mới là tín hiệu tốt, nhưng vẫn chưa sát với đặc thù ngành nghề có tỷ suất lợi nhuận thấp.
Theo thống kê đến tháng 10/2025, cả nước có hơn 2,54 triệu hộ kinh doanh thường xuyên, trong đó khoảng 2,3 triệu hộ (tương đương 90%) sẽ không phải nộp thuế nếu áp dụng ngưỡng mới.
So sánh với người làm công ăn lương
Ông Nguyễn Hoàng Sơn – Phó chủ tịch Hội tư vấn và đại lý thuế TP HCM – nhận định mức 500 triệu đồng là phù hợp với phần lớn tiểu thương nhỏ lẻ. Tuy nhiên, với những hộ kinh doanh ở đô thị lớn hoặc lĩnh vực có biên lợi nhuận thấp, chi phí cao, mức này có thể chưa tối ưu.
Ông phân tích: tỷ suất lợi nhuận của nhiều ngành chỉ 7-10%. Một hộ đạt doanh thu 500 triệu đồng có thể chỉ lãi 50 triệu đồng mỗi năm, tức chưa đầy 4,2 triệu đồng mỗi tháng. Mức này thậm chí thấp hơn một phần ba so với mức giảm trừ gia cảnh mới của người làm công ăn lương là 15,5 triệu đồng mỗi tháng từ năm tới.
Vì vậy, ông Sơn đề xuất nâng ngưỡng lên 1 tỷ đồng để đảm bảo công bằng và phù hợp hơn.
Kinh nghiệm quốc tế cho hộ kinh doanh
Các chuyên gia cũng cho rằng chính sách thuế cần cân nhắc yếu tố khởi nghiệp, hỗ trợ hộ kinh doanh vượt qua giai đoạn đầu khó khăn. Ông Lê Văn Tuấn – Giám đốc Công ty Kế toán Thuế Keytas – cho biết có đến 90-95% người kinh doanh mới bắt đầu gặp thua lỗ trong 3 năm đầu. Nếu áp thuế theo tỷ lệ doanh thu ngay cả khi lỗ, hộ kinh doanh sẽ chịu bất công.
So sánh với các nước trong khu vực, Thái Lan có ngưỡng miễn thuế tương đương 1,2 tỷ đồng; Malaysia khoảng 1 tỷ đồng; Trung Quốc 1,5 tỷ đồng. Theo đó, mức của Việt Nam nên tối thiểu ở 750 triệu đồng, thậm chí 1 tỷ đồng để phù hợp bối cảnh kinh tế và chi phí sinh hoạt.
Bên cạnh việc điều chỉnh ngưỡng, từ năm tới hộ kinh doanh sẽ chuyển từ thuế khoán sang cơ chế tự kê khai. Điều này đòi hỏi họ phải minh bạch hơn trong quản lý hóa đơn, chứng từ và doanh thu. Các chuyên gia nhận định kỹ năng công nghệ và thói quen ghi chép là rào cản lớn, nhất là với người lớn tuổi. Do đó, các giải pháp phần mềm đơn giản, chi phí hợp lý sẽ đóng vai trò quan trọng để giảm sai sót và thuận lợi cho quá trình chuyển đổi.
Khi phương pháp tính thuế dựa trên lãi ròng được xem xét áp dụng, việc thiếu hóa đơn đầu vào sẽ gây khó cho hộ kinh doanh. Vì vậy, các chuyên gia khuyến nghị hộ kinh doanh cần chủ động thu thập hóa đơn để đảm bảo hoạt động minh bạch và bảo vệ quyền lợi thuế của mình.
Theo: VnExpress
