Nhà Trắng đề xuất tăng ngân sách quốc phòng 1.500 tỷ USD, Tổng thống Donald Trump thúc đẩy tăng chi tiêu quân sự đang xung đột với Iran.
Đề xuất tăng mạnh ngân sách quốc phòng Mỹ do tác động từ xung đột với Iran
Ngày 3/4, Nhà Trắng công bố bản đề xuất ngân sách dài 92 trang trình lên quốc hội Mỹ, kèm theo bản tóm tắt nêu rõ các ưu tiên chi tiêu của chính quyền liên bang trong năm tài khóa 2027. Trong tài liệu này, Tổng thống Donald Trump đề nghị quốc hội nhanh chóng thông qua hơn 1.100 tỷ USD ngân sách quốc phòng theo quy trình phân bổ tiêu chuẩn. Đồng thời, chính quyền cũng đề xuất bổ sung hơn 350 tỷ USD thông qua cơ chế bỏ phiếu đặc biệt nhằm rút ngắn thời gian phê duyệt và hạn chế sự phụ thuộc vào sự đồng thuận của phe đối lập.
Nếu được thông qua, tổng chi tiêu quốc phòng của Mỹ sẽ đạt gần 1.500 tỷ USD, tăng khoảng 40% so với năm trước. Đây được xem là mức tăng mạnh nhất kể từ Thế chiến II, phản ánh sự thay đổi đáng kể trong định hướng ưu tiên ngân sách của chính quyền Mỹ. Mục tiêu chính của khoản chi khổng lồ này là duy trì các hoạt động quân sự đang diễn ra và nhanh chóng bổ sung kho vũ khí được cho là đang suy giảm sau nhiều tuần triển khai liên tục.
Bối cảnh chính dẫn đến đề xuất này là cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran tại Trung Đông, hiện đã bước sang tuần thứ 6. Theo các nguồn tin từ truyền thông Mỹ và các phiên điều trần kín tại quốc hội, chi phí cho chiến dịch quân sự có thể lên tới khoảng 2 tỷ USD mỗi ngày. Con số này cho thấy áp lực tài chính lớn đối với ngân sách liên bang, đặc biệt khi các chi phí dài hạn như tái trang bị, bảo trì và nâng cấp hệ thống quốc phòng vẫn chưa được tính đầy đủ.
Tranh cãi chính trị và bài toán ngân sách liên bang
Với đề xuất tăng mạnh chi tiêu quốc phòng, Tổng thống Donald Trump cũng đưa ra kế hoạch cắt giảm khoảng 73 tỷ USD từ các khoản chi ngoài quốc phòng, tương đương khoảng 10%. Chính quyền cho rằng động thái này nhằm loại bỏ các chương trình bị đánh giá là không hiệu quả hoặc mang tính chính trị, đồng thời chuyển giao một phần trách nhiệm chi tiêu cho các bang và chính quyền địa phương, đặc biệt trong các lĩnh vực phúc lợi xã hội.
Đề xuất ngân sách đã nhanh chóng làm dấy lên những tranh luận sâu sắc tại quốc hội Mỹ. Trong khi các lãnh đạo đảng Cộng hòa thể hiện sự ủng hộ đối với việc tăng chi tiêu quốc phòng nhằm củng cố năng lực quân sự và răn đe, một số nghị sĩ trong nội bộ đảng vẫn bày tỏ lo ngại về tình trạng tài chính quốc gia. Hiện Mỹ đang đối mặt với mức thâm hụt ngân sách hàng năm khoảng 2.000 tỷ USD, trong khi tổng nợ công đã vượt mốc 39.000 tỷ USD, khiến dư địa cho các khoản chi mới ngày càng thu hẹp.
Phe Dân chủ đã lên tiếng phản đối mạnh mẽ kế hoạch này. Thượng nghị sĩ Patty Murray cho rằng đề xuất đang ưu tiên chi tiêu quân sự hơn các nhu cầu thiết yếu của người dân như y tế, giáo dục và an sinh xã hội. Ngoài ra, bà cũng cảnh báo về những rủi ro liên quan đến việc mở rộng các hoạt động quân sự ở nước ngoài. Đề xuất ngân sách còn bao gồm việc tăng chi cho các cơ quan thực thi pháp luật liên bang, cũng như khoản kinh phí 152 triệu USD nhằm khởi động lại nhà tù Alcatraz, dù tổng chi phí dự kiến cho dự án này có thể lên tới 2 tỷ USD.
Theo: VnExpress
