Nhiệt độ trung bình Trái đất vượt ngưỡng an toàn 1,5 độ C

Nhiệt độ trung bình Trái đất ba năm gần đây liên tiếp lập kỷ lục, vượt ngưỡng 1,5 độ C so với thời tiền công nghiệp, đe dọa mục tiêu Thỏa thuận Paris

Nhiệt độ trung bình Trái đất vượt dự báo trước đây.

Trong báo cáo mới nhất, Trung tâm Dự báo Thời tiết Trung hạn châu Âu (ECMWF) cho biết năm 2025 được ghi nhận là năm nóng thứ ba trong lịch sử kể từ khi bắt đầu thống kê khí hậu hiện đại. Đáng chú ý, ba năm liên tiếp gần đây đã trở thành những năm nóng nhất từng được ghi nhận, khiến nhiệt độ Trái đất trung bình vượt ngưỡng an toàn 1,5 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp.

ECMWF, cơ quan trực thuộc Liên minh châu Âu, bắt đầu thu thập dữ liệu nhiệt độ toàn cầu từ năm 1850. Kết quả này cũng phù hợp với số liệu độc lập từ UK Met Office – cơ quan khí tượng quốc gia của Vương quốc Anh, cho thấy xu hướng nóng lên toàn cầu đang diễn ra nhanh và rõ rệt hơn dự báo trước đây.

Nhiệt độ Trái đất lập chuỗi kỷ lục mới

Theo phân tích của ECMWF, nếu xét theo từng năm riêng lẻ, Trái đất đã vượt mốc 1,5 độ C vào năm 2024. Tuy nhiên, khi tính trung bình trong ba năm gần nhất, mức tăng nhiệt này tiếp tục duy trì và trở nên đáng lo ngại hơn, phản ánh xu thế nóng lên bền vững chứ không còn là hiện tượng ngắn hạn.

Ngưỡng 1,5 độ C được xem là “lằn ranh an toàn” trong Thỏa thuận Paris – thỏa thuận khí hậu toàn cầu nhằm hạn chế những tác động nghiêm trọng nhất của biến đổi khí hậu. Theo các nhà khoa học, nếu nhiệt độ trung bình toàn cầu duy trì trên ngưỡng này trong thời gian dài, thế giới sẽ phải đối mặt với các hiện tượng thời tiết cực đoan hơn như nắng nóng kéo dài, bão mạnh, lũ lụt nghiêm trọng và hạn hán diện rộng.

Mục tiêu Thỏa thuận Paris

Cột mốc 1,5 độ C trong Thỏa thuận Paris được xác định dựa trên nhiệt độ trung bình tính theo chu kỳ dài hạn, thường là theo thập kỷ. Theo cách đo này, mức tăng nhiệt hiện tại của Trái đất đang ở khoảng 1,4 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp.

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng nếu các quốc gia không giảm mạnh phát thải khí nhà kính, nhiệt độ trung bình toàn cầu tính theo thập kỷ có thể vượt ngưỡng 1,5 độ C trước năm 2030. Điều này đồng nghĩa với việc thế giới đang tiến gần tới mốc nguy hiểm sớm hơn gần một thập kỷ so với những dự báo khoa học được đưa ra khi Thỏa thuận Paris được ký kết vào năm 2015.

Ông Carlo Buontempo, Giám đốc Cơ quan Giám sát Biến đổi Khí hậu Copernicus, nhận định việc Trái đất vượt ngưỡng an toàn gần như không thể tránh khỏi. Theo ông, ưu tiên hiện nay là kiềm chế mức tăng nhiệt thấp nhất có thể và giảm thiểu tác động tiêu cực lên hệ sinh thái cũng như đời sống xã hội.

Tác động khí hậu cực đoan ngày càng rõ nét

Thực tế cho thấy hệ quả của biến đổi khí hậu đã và đang hiện hữu. Tại châu Âu, các vụ cháy rừng trong năm qua tạo ra lượng khí thải cao nhất từng được ghi nhận. Trong khi đó, tại châu Á và châu Mỹ, các hiện tượng thời tiết cực đoan như mưa lũ nghiêm trọng đã khiến hơn 1.000 người thiệt mạng.

Giới khoa học khẳng định nguyên nhân chính của biến đổi khí hậu là hoạt động của con người, đặc biệt là việc đốt nhiên liệu hóa thạch như than đá, dầu mỏ và khí đốt. Các hoạt động này làm gia tăng khí nhà kính trong khí quyển, gây hiệu ứng giữ nhiệt và làm Trái đất nóng lên nhanh chóng.

Trong bối cảnh tác động khí hậu ngày càng nghiêm trọng, khoa học khí hậu lại đang đối mặt với nhiều thách thức về chính trị. Gần đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã rút khỏi hàng loạt tổ chức của Liên Hợp Quốc liên quan đến khí hậu, làm dấy lên lo ngại về sự suy giảm hợp tác toàn cầu trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu.

Theo: VnExpress