HẢI PHÒNG – Từ trồng nho trong nhà màng, thay đổi phương pháp tưới lúa đến đưa máy móc hiện đại xuống đồng ruộng, nhiều nông dân và hợp tác xã tại Hải Phòng đang chủ động ứng dụng khoa học, công nghệ để nâng cao hiệu quả sản xuất.
- Từ việc làm thuê đến sinh kế chủ động
- Kết nối sản vật địa phương với du lịch và thị trường
- Sắc cỏ hồng gọi bước chân người yêu thiên nhiên
Những mô hình này cho thấy nông nghiệp không còn chỉ dựa vào kinh nghiệm truyền thống mà đang từng bước kết hợp kiến thức kỹ thuật, cơ giới hóa và phương thức kinh doanh mới. Qua đó, người sản xuất có thêm cơ hội nâng cao thu nhập, tiết kiệm nguồn lực và hướng tới xây dựng nền nông nghiệp bền vững.
Năm 2023, anh Nguyễn Văn Long, sinh năm 1993, ở thôn Đại Uyên, phường Bắc An Phụ, quyết định rời công việc kỹ sư xây dựng để trở về quê phát triển nông nghiệp công nghệ cao. Đây là lựa chọn đưa anh đến với một lĩnh vực hoàn toàn mới, từ tìm hiểu giống cây, đầu tư nhà màng đến kiểm soát sâu bệnh và tìm đầu ra cho sản phẩm.
Trên diện tích gần 8.000 m², anh Long cùng gia đình xây dựng hệ thống nhà màng, trồng khoảng 1.500 gốc nho Mẫu Đơn và 500 gốc nho Hạ Đen. Hệ thống tưới nhỏ giọt tự động được đưa vào sử dụng, kết hợp điều chỉnh nhiệt độ, độ ẩm và dinh dưỡng phù hợp với từng giai đoạn phát triển của cây.
Để làm chủ kỹ thuật, anh chủ động tìm hiểu kiến thức, tham quan những mô hình đã thành công và tích lũy kinh nghiệm qua quá trình sản xuất. Năm 2025, giống nho Hạ Đen bắt đầu cho thu hoạch; đến năm 2026, vườn nho Mẫu Đơn bước vào vụ đầu tiên, với sản lượng dự kiến khoảng 1 tấn, bên cạnh 500 kg nho Hạ Đen.
Theo thông tin được công bố vào tháng 6/2026, sản phẩm có giá bán từ 120.000 đến 250.000 đồng/kg. Gia đình ước tính mô hình mang lại hiệu quả kinh tế khoảng 300 triệu đồng mỗi năm.
Cùng tham gia phát triển mô hình còn có chị Trần Thị Oanh, vợ anh Long. Chị đã rời công việc kế toán để đồng hành cùng chồng trong hoạt động sản xuất và kinh doanh nông sản.
Không chỉ tập trung vào kỹ thuật trồng trọt, hai vợ chồng còn sử dụng Facebook, Zalo và TikTok để giới thiệu sản phẩm, chia sẻ quá trình canh tác và kết nối khách hàng. Khu vườn cũng mở cửa đón khách tham quan, trải nghiệm và mua nho trực tiếp.
Mô hình cho thấy sự kết hợp giữa kiến thức kỹ thuật, khả năng tổ chức sản xuất và tìm kiếm thị trường có thể mở ra hướng phát triển mới cho nông nghiệp địa phương. Dù vậy, hiệu quả lâu dài vẫn cần được kiểm chứng qua nhiều vụ thu hoạch, bởi chi phí đầu tư, bảo dưỡng nhà màng và biến động giá bán đều có thể tác động đến lợi nhuận.
Đổi mới kỹ thuật từ vườn nho đến đồng ruộng
Nếu anh Nguyễn Văn Long lựa chọn hướng đi mới với cây nho thì tại thôn La Ngoại, xã Thanh Miện, ông Nguyễn Văn Chanh lại bắt đầu đổi mới từ phương pháp canh tác lúa.
Thay vì giữ ruộng ngập nước thường xuyên, gia đình ông áp dụng kỹ thuật tưới ngập – khô xen kẽ (AWD). Phương pháp này hướng đến tiết kiệm nước và giảm phát thải khí nhà kính khi được thực hiện đúng quy trình kỹ thuật.
Theo chia sẻ của ông Chanh, trong vụ mùa trước thời điểm thông tin được công bố vào tháng 4/2026, gia đình đã áp dụng phương pháp trên 4 sào lúa giống Q5. Năng suất đạt 250 kg/sào, cao hơn 50 kg/sào so với phương pháp canh tác truyền thống mà gia đình sử dụng để đối chiếu.
Kết quả tại một hộ sản xuất chưa đủ để khẳng định hiệu quả trên diện rộng, nhưng là cơ sở thực tế để người trồng lúa quan tâm hơn đến cách sử dụng nước, chi phí sản xuất và tác động môi trường.
Tại xã Tân An, việc đưa máy sạ hàng kết hợp vùi phân vào sản xuất cũng góp phần thay đổi phương thức gieo trồng. Thiết bị có thể thực hiện đồng thời việc gieo hạt, bón phân và kiểm soát mật độ cây, qua đó giảm bớt các công đoạn lao động thủ công.
Việc cơ giới hóa giúp tổ chức sản xuất đồng đều hơn, song hiệu quả sử dụng máy vẫn phụ thuộc vào điều kiện đồng ruộng và khả năng vận hành của người sản xuất. Đây cũng là yêu cầu đặt ra khi nông dân chuyển từ cách làm quen thuộc sang sử dụng thiết bị và kỹ thuật mới.
Từ phương pháp tưới nước của một hộ trồng lúa đến cách gieo sạ bằng máy tại địa phương, những thay đổi đang diễn ra ngay trên đồng ruộng. Mỗi cải tiến đều hướng đến mục tiêu sử dụng nguồn lực hợp lý hơn và nâng cao hiệu quả canh tác.
Để những tiến bộ này được nhân rộng, vai trò của các hợp tác xã ngày càng quan trọng. Tại xã Kiến Thụy, Hợp tác xã Nông nghiệp Thụy Hương đã đầu tư hệ thống gieo mạ khay, máy cấy, máy sấy thóc, dây chuyền xay xát và thiết bị bay phục vụ chăm sóc cây trồng.
Theo số liệu được công bố, hợp tác xã cung cấp dịch vụ mạ khay, cấy máy trên khoảng 900 ha; làm đất 400 ha và gặt máy 220 ha. Diện tích phục vụ bón phân, phun thuốc bằng máy bay đạt khoảng 1.200 ha.
Thông qua việc tổ chức các dịch vụ kỹ thuật, hợp tác xã giúp nông dân tiếp cận máy móc hiện đại mà không phải tự bỏ vốn đầu tư toàn bộ thiết bị. Hướng làm này có ý nghĩa đối với những hộ có diện tích canh tác phân tán, nguồn vốn hạn chế và gặp khó khăn trong việc bố trí lao động.
Năm 2026, Hải Phòng triển khai Đề án phát triển nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn và cơ chế khuyến khích sản xuất tập trung giai đoạn 2026–2030. Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức hướng dẫn các địa phương thực hiện chính sách, đồng thời tháo gỡ khó khăn liên quan đến thủ tục và nguồn lực.
Tuy nhiên, đầu tư máy móc mới chỉ là một phần của quá trình chuyển đổi. Người nông dân còn cần được hướng dẫn vận hành, tiếp cận dịch vụ sửa chữa, quản lý chi phí và đánh giá hiệu quả sau đầu tư.
Đối với phương pháp tưới ngập – khô xen kẽ, việc theo dõi lượng nước sử dụng, năng suất và mức phát thải cũng cần được thực hiện để có cơ sở đánh giá kết quả thực tế.
Từ vườn nho của anh Nguyễn Văn Long đến ruộng lúa của ông Nguyễn Văn Chanh và những dịch vụ cơ giới hóa của Hợp tác xã Nông nghiệp Thụy Hương, có thể thấy người nông dân Hải Phòng đang từng bước chủ động hơn trong đổi mới sản xuất.
Máy móc và công nghệ chỉ thực sự phát huy giá trị khi người sử dụng hiểu rõ, làm chủ và vận dụng phù hợp với điều kiện thực tế. Khi kiến thức, kinh nghiệm và tinh thần đổi mới được kết hợp, nông nghiệp không chỉ có thêm những phương thức canh tác hiệu quả mà còn tạo nền tảng cho sinh kế ổn định, lâu dài ở nông thôn.
Bùi Thoại (tổng hợp)
