Tại Bắc Kinh, lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc đạt đồng thuận về an ninh Trung Đông. Ông Tập khẳng định Trung Quốc cam kết không gửi vũ khí cho Iran và nhất trí bảo vệ tự do hàng hải tại eo biển Hormuz.
- Thượng đỉnh Trung – Mỹ: Định hướng chiến lược và thông điệp về Đài Loan
- Phơi thóc trên đường: Từ thói quen lấn chiếm đến nguy cơ ngồi tù
- Trung tâm phẫu thuật tật khúc xạ chính thức đi vào hoạt động
Thỏa thuận về eo biển Hormuz và vấn đề hạt nhân Tehran
Trong chuyến thăm cấp nhà nước ngày 14/5, Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình đã thảo luận sâu về tình hình Trung Đông tại Bắc Kinh. Một số nhà quan sát cho rằng sự đồng thuận giữa hai cường quốc là yếu tố then chốt để hạ nhiệt căng thẳng khu vực. Nhà Trắng cho biết hai nhà lãnh đạo nhất trí rằng eo biển Hormuz phải duy trì trạng thái mở nhằm bảo đảm dòng chảy năng lượng toàn cầu. Đồng thời, cả Washington và Bắc Kinh đều khẳng định lập trường Iran không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân.
Theo giới phân tích, sự thay đổi trong thái độ của Bắc Kinh đối với an ninh năng lượng có thể mang lại những tác động lớn. Chủ tịch Tập Cận Bình bày tỏ sự phản đối đối với việc quân sự hóa eo biển hoặc bất kỳ nỗ lực thu phí sử dụng nào. Ông cũng đề cập đến khả năng tăng cường mua dầu mỏ từ Mỹ để giảm bớt sự phụ thuộc vào các tuyến vận tải qua Trung Đông trong tương lai. Điều này cho thấy Trung Quốc đang cân nhắc kỹ lưỡng các rủi ro địa chính trị đối với nguồn cung năng lượng của họ.
Phía Iran, thông qua Ngoại trưởng Abbas Araghchi, khẳng định các tàu thương mại vẫn được phép lưu thông nhưng yêu cầu sự hợp tác chặt chẽ với hải quân nước này. Tehran bác bỏ cáo buộc gây cản trở hàng hải và cho rằng chính các biện pháp phong tỏa của Mỹ mới là nguồn cơn gây bất ổn. Tuy nhiên, giới chức quân sự Mỹ báo cáo đã phá hủy phần lớn kho thủy lôi của Iran tại khu vực. Sự đối lập trong tuyên bố của các bên cho thấy bối cảnh an ninh tại eo biển vẫn đầy thách thức.
Cam kết quân sự của Bắc Kinh và nỗ lực đàm phán hòa bình
Một chi tiết quan trọng thu hút sự chú ý của dư luận là việc Tổng thống Trump xác nhận Trung Quốc cam kết không gửi vũ khí cho Iran. Trong cuộc phỏng vấn với Fox News, ông Trump nhấn mạnh ông Tập đã trực tiếp đưa ra tuyên bố này trong ngày hội đàm. Theo ông, đây là một bước tiến quan trọng trong việc ngăn chặn các nguồn hỗ trợ quân sự từ bên ngoài cho Tehran. Động thái này được coi là tín hiệu hợp tác hiếm hoi giữa hai đối thủ lớn trong hồ sơ Trung Đông.
Mặc dù chưa đưa ra thông cáo chính thức về phát ngôn của ông Trump, Trung Quốc từ lâu đã giữ lập trường nhất quán về vấn đề này. Phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Trương Hiểu Cương từng nhiều lần bác bỏ các thông tin cho rằng Bắc Kinh cung cấp thiết bị quân sự cho Iran. Phía Trung Quốc khẳng định họ phản đối việc lan truyền các thông tin sai lệch và mong muốn duy trì hình ảnh một bên đóng góp cho sự ổn định toàn cầu. Sự phối hợp lần này có thể phản ánh mong muốn bảo vệ lợi ích kinh tế.
Về mặt quân sự, Tư lệnh CENTCOM Brad Cooper thừa nhận Iran dù suy yếu nhưng vẫn có năng lực tấn công hạn chế tại Trung Đông. Tuy nhiên, Đô đốc Cooper khẳng định quân đội Mỹ hoàn toàn có đủ sức mạnh để mở lại eo biển Hormuz nếu cần thiết. Hiện nay, các quyết định hành động đang được cân nhắc thận trọng trong khuôn khổ các cuộc đàm phán hòa bình. Tổng thống Trump cũng cho biết ông Tập bày tỏ mong muốn hỗ trợ để sớm đạt được một thỏa thuận toàn diện với phía Iran.
Theo: Báo Thanh Niên
